Tudorowie

Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Tudorowie, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Tudorowie to dynastia władców, która sprawowała rządy w Anglii (oraz Walii) w latach 1485 – 1603.
Do jej członków należeli:
Henryk VII
Henryk VIII
Edward VI
Jane Grey (nazywana Dziewięciodniową królową)
Maria I (określana pseudonimem Krwawa)
Elżbieta I (zwana Wielką)
Poprzednikami Tudorów byli Yorkowie, zaś następcami dynastia Stuartów.
Początek dynastii wzięła się od Owena Tudora, który tak naprawdę nazywał się Owain ap Maredudd ap Tudur i był synem Ednyeda Fychana oraz Katarzyny de Valois, córki króla Karola VI Szalonego.
Katarzyna, po śmierci swojego męża Henryka V pobrała się z Owenem. W efekcie zawarcia tego małżeństwa na świecie pojawiła się dwójka dzieci: syn Edmund oraz córka Jaspera. Edmund poślubił Małgorzatę Beaufort i ich synem był Henryk VII Tudor, który w bitwie pod Bosworth wygrał z Ryszardem III z dynastii Yorków i zasiadł na tronie.
Wojna, która doprowadziła do upadku dynastię Yorków zwana jest Wojną Dwóch Róż. Była to wojna domowa, która trwała w latach 1455 – 1485. Była to tak naprawdę rywalizacja pomiędzy dwiema dynastiami: Lancasterów (mieli oni w herbie czerwoną różę) oraz Yorków (symbolizowała ich róża w kolorze białym). 22 maja 1455 roku Ryszard z Yorków wywołał bitwę pod St. Albans. Liczono, że obalona zostanie dynastia Lancasterów, gdyż wówczas na tronie zasiadał Henryk VI, który cierpiał na chorobę umysłową. Królowa Małgorzata Andegaweńska powiła dziecko, lecz wszyscy wokół uważali, że nie jest to dziecko prawowitego władcy. Dało to pretekst Yorkom do wzniecenia buntu. Na jego czele stał „twórca królów” Richard Neville, hrabia Warwick, który doprowadził do obalenia króla i osadzenia na jego miejscu Edwarda IV.
Według hrabiego jednak Yorkowie nie byli mu wystarczająco wdzięczni za osadzenie na tronie, więc zbuntował się po raz kolejny tym razem przeciwko nim. Doprowadził do ponownego osadzenia na tronie Henryka VI. W roku 1461 w bitwie pod Towton na powrót przywróciła do władzy dynastia Yorków.
Po śmierci Edwarda IV na tron wstąpił kilkunastoletni Edward V, lecz został szybko obalony i ślad po nim zaginął. Prawdopodobnie został zamordowany przez swojego stryja Ryszarda III. Ta zbrodnia ponownie rozpaliła iskrę buntu. Na jego czele stanął spokrewniony z Lancasterami Henryk Tudor. W roku 1485 doszło do słynnej bitwy pod Bosworth. W niej zginął Ryszard III, zaś Henryk Tudor został władcą Anglii i przybrał pseudonim Henryk VII.
Henryk VII był dzieckiem z nieprawego łoza, lecz to nie zaprzepaściło jego szans na koronę. W tamtych czasach w Anglii władcą można było zostać nie tylko poprzez dziedziczenie, lecz również poprzez nominację poprzedniego władcy, zapis w aktach prawnych, zasiedzenie lub podbój i to właśnie z tej ostatniej metody skorzystał pierwszy władca z dynastii Tudorów.
Na początek musiał dobitnie podkreślić swoje prawa do korony. Spowodowało to wybuch bardzo długiej i krwawej wojny domowej. Utrzymał on władzę poprzez rozdrobnienie arystokracji i poślubienie Elżbiety York, najstarszej córki króla Edwarda IV i Elżbiety Woodville. Cały okres rządzenia Henryka był walką z pojawiającymi się pretendentami do jego tronu. Należeli do nich między innymi: Edward Plantagenet (hrabia Wrawick), John de la Pole (pierwszy hrabia Lincoln), Małgorzata York (siostra Ryszarda III) i wielu innych.
Jako władca Henryk VII był osobą bardzo odpowiedzialną w sprawie finansów. Odbudował majątek skarbu państwa wprowadzając bezwzględne przepisy podatkowe. Zreformował administrację poprzez utworzenie Rady Królewskiej oraz Sądu Izby Gwiaździstej. Starał się utrzymywać jak najlepszy rozwój gospodarczy oraz pokój na podległych mu ziemiach. Zawarł także układ z Francją, który wzbogacił skarb państwa. Tworzył okręty, rozbudowywał flotę, co przekładało się na polepszenie handlu. Zawarł także bardzo korzystne małżeństwa swoich dzieci. Syn Artur poślubił Katarzynę Aragońską, córka Małgorzata poślubiła króla Szkocji Jakuba IV.
Następcą Henryka VII został Henryk VIII. Był on inicjatorem rozłamu z Kościołem rzymskokatolickim oraz powstania kościoła anglikańskiego. U jego podstaw leżało bezpotomne małżeństwo króla z Katarzyną Aragońską. Poprosił zatem papieża, aby ten unieważnił jego związek. Niestety spotkał się z odmową z Rzymu. Następstwem tego było zerwanie wszelkich kontaktów dyplomatycznych oraz kościelnych ze Stolicą Apostolską. W roku 1534 po uzyskaniu zgody od parlamentu, a także prymasa Anglii Thomasa Cranmera ogłoszono niezależność Kościoła Anglii od Rzymu. Papież nałożył na króla ekskomunikę. Przeciwnicy oderwania się od kościoła byli prześladowani, wielu zamordowano (na przykład kanclerza Anglii oraz Tomasza Moore’a).
Za czasów Henryka VIII opublikowano nowy przekład Biblii, rozwiązano klasztory i skonfiskowano wszystkie majątki kościelne. Zniesiono także celibat. Po śmierci Henryka VIII na tron wstąpiła jego córka Maria, która była zagorzałą katoliczką. Tuż po niej w czasach rządów Elżbiety I przywrócono w Anglii niezależność od kościoła i wydano Akt o Zwierzchnictwie, który wymagał od wszystkich urzędników uznania wyższości władzy królewskiej nad kościołem. Tak więc tak naprawdę to nie Henryk VIII był założycielem kościoła a anglikańskiego. On tylko utorował drogę reformacji, która była przeprowadzona już po jego śmierci.
Henryk VIII jest także znany ze swojego bogatego życia osobistego. Posiadał sześć żon: Katarzynę Aragońską, Annę Boleyn, Jane Sey

Sprawdź również:

Dodaj komentarz jako pierwszy!