Make odmiana
Make odmiana to nieregularne formy: makes (3. os. l.poj.), made (Past Simple i Past Participle) oraz making (forma -ing); czasownik łączy się z bezokolicznikiem bez to w konstrukcji kauzatywnej make somebody do sth, tworzy liczne kolokacje (np. make a mistake) i występuje w czasach ciągłych.
- Wybrać czas i osobę (I/you/we/they/he/she/it)
- Użyć właściwej formy make/makes/made/making
- Dodać operator (do/does/did/will/has/have) w pytaniach i przeczeniach
- Zastosować bare infinitive po make w znaczeniu kauzatywnym
- Pamiętać o kolokacjach i czasownikach frazowych z make
Make odmiana ma jeden nieregularny rdzeń: made i making, a przewagę tworzą kolokacje typu make progress, make room, make ends meet. W brytyjskim angielskim funkcjonuje też make redundant, które w USA zwykle zastępuje lay off.
Make – odmiana, użycie i pułapki, które trzeba znać
Make to jeden z najczęściej używanych czasowników w angielskim. Łączy dosłowne znaczenie „robić, tworzyć” z setkami utartych związków wyrazowych oraz konstrukcją kauzatywną, która wymaga bezokolicznika bez to. Jego odmiana jest krótka, ale nieregularna: made i making. Zrozumienie schematów pytań, przeczeń i kolokacji oszczędza błędów na egzaminach i w mowie.
Jak odmienia się make w najważniejszych czasach?
Podstawowe formy: base form make, 3. osoba liczby pojedynczej makes, Past Simple made, Past Participle made, forma -ing making. Poniższa tabela pokazuje wzorce zdań twierdzących, przeczących i pytających w kluczowych czasach.
| Czas | Twierdzenie | Przeczenie | Pytanie |
|---|---|---|---|
| Present Simple | She makes coffee | She does not make coffee | Does she make coffee? |
| Past Simple | They made a plan | They did not make a plan | Did they make a plan? |
| Present Continuous | I am making dinner | I am not making dinner | Are you making dinner? |
| Present Perfect | We have made progress | We have not made progress | Have we made progress? |
| Future Simple | He will make a call | He will not make a call | Will he make a call? |
| Passive | The decision was made | The decision was not made | Was the decision made? |
Kiedy używać makes, made i making?
Makes pojawia się tylko przy he/she/it w Present Simple, gdy opisujemy nawyki lub fakty. Made to przeszłość dokonana i imiesłów III używany z have/has/had oraz w stronie biernej. Making stosujemy w czasach ciągłych, aby podkreślić trwanie czynności, lub w roli rzeczownikowej (Making mistakes is normal).
Jak zadać pytanie i zrobić przeczenie z make bez wpadki?
W prostych czasach używaj operatorów: do/does w teraźniejszości, did w przeszłości. Sam make nie niesie negacji ani pytania. Dlatego poprawnie: Does it make sense? zamiast Makes it sense? oraz I didn’t make notes zamiast I didn’t made notes. W Perfectach potrzebujesz have/has + made, w Continuous – be + making.
Czym różni się make od do w polskich tłumaczeniach?
Wiele polskich „robić” rozdziela się na make (tworzenie, wytwarzanie, wynik) i do (czynność, zadanie, obowiązek). Pamiętaj o kolokacjach – to stałe połączenia, których nie należy tłumaczyć dosłownie.
| Make – „tworzyć/wywołać efekt” | Do – „wykonywać czynność/zadanie” |
|---|---|
| make a decision, make money, make a promise | do homework, do the dishes, do research |
| make an effort, make friends, make a reservation | do exercise, do business, do a favor |
| make an appointment, make a mess, make sense | do work, do the laundry, do the shopping |
Na czym polega konstrukcja kauzatywna „make somebody do something”?
Konstrukcja kauzatywna wyraża skutek „sprawić, że ktoś coś robi” i wymaga bare infinitive po make.
- Aktywne: The coach made the team run faster
- Przeczenie: They didn’t make me change plans
- Pytanie: What made you quit?
- Strona bierna: I was made to apologize (w biernej po made pojawia się to)
Jakie czasowniki frazowe z make są naprawdę przydatne?
Make tworzy liczne phrasal verbs, często idiomatyczne. Najważniejsze znaczenia:
- make up – zmyślać; pogodzić się; tworzyć (The story was made up; They made up after the argument)
- make up for – rekompensować (This discount makes up for the delay)
- make out – dostrzegać/rozumieć; całować się (I can’t make out the sign)
- make for – kierować się ku; sprzyjać (This design makes for easier maintenance)
- make over – przerabiać; przepisywać własność (They made over the property to their son)
- make of – sądzić o czymś (What do you make of his proposal?)
- make do (with) – zadowolić się (We’ll make do with what we have)
Użycie w praktyce: niuanse, których szkoła często nie mówi
Make bywa zwodnicze, ponieważ jego polskie odpowiedniki rozlewają się na „robić”, „sprawiać”, „stanowić”, „tworzyć” i „wywoływać”. Dlatego warto myśleć kategoriami efektu, a nie dosłownego „robienia”.
Czy make można stosować w czasach Continuous i Perfect Continuous?
Tak, jeśli opisujemy czynność jako proces lub trwanie: I’m making arrangements, She has been making calls all morning. Ograniczenia dotyczą znaczeń stanowych (których make nie ma w sensie statycznym), więc Continuous jest naturalny, gdy mowa o działaniach, a nie stanach umysłowych.
Kiedy bezpiecznie użyć strony biernej z made?
Strona bierna jest częsta w języku formalnym: A decision was made, Changes were made, Payment will be made upon delivery. Pamiętaj o precyzyjnych dopełnieniach, bo made bez określenia efektu bywa niejasne.
Jak uniknąć poloni
W tej chwili widzisz tylko 50% opracowania
by czytać dalej, podaj adres e-mail!Sprawdź również:
Dodaj komentarz jako pierwszy!