O krakowskich psach i kleparskich kotach. Polskie miasta w baśniach i legendach
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
W tej chwili widzisz tylko 50% opracowania
by czytać dalej, podaj adres e-mail!
Wystąpił błąd, spróbuj ponownie :(
Udało się! :) Na Twojej skrzynce mailowej znajduje się kod do aktywacji konta
";
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Streszczenie szczegółowe
Streszczenie szczegółowe – „O krakowskich psach i kleparskich kotach. Polskie miasta w baśni i legendzie”
Zapomniane dzieje polskich miast
We wstępie poruszony jest temat zapomnienia o dziejach polskich miast. Miasta były pierwszymi cywilizacjami, prowadziły wojny i zawierały pokoje. O ich mieszkańcach, budowlach i wydarzeniach tworzone były ustne przekazy, które krążyły z pokolenia na pokolenie. W końcu zmieniły się w legendy, spisane między innymi przez polskich kronikarzy. Historia miast zaczyna się od nadania praw miejskich, co w Polsce miało miejsce dopiero w XIII wieku. Niektóre miasta otrzymywały prawa sądownicze, prawo do posługiwania się ustaloną nazwą, herbem czy pieczęcią. Legendy to sposób utrwalenia pamięci o różnych miastach. Przykładem jest Kalisz, którego spisana metryka jest najstarsza, ale który nie może pochwalić się taką liczbą legend jak Warszawa czy Kraków.
W pogoni za turem
Legenda Białegostoku, zatytułowana „W pogoni za turem”, opowiada o tym, jak Wielki Książę Litewski Giedymin polował. Gdy zgubił zwierzę, jego oczom ukazał się zachwycający krajobraz. W jego głowie zrodził się pomysł założenia osady. Wkrótce powstała tu wieś Bielszczany Stok, która z biegiem czasu przekształciła się w Białystok i dostała się we władanie Polskiej Korony.
Tajemnicza bytomskiego dzwonu
Legenda „Tajemnica bytomskiego dzwonu” opisuje historię rycerza Zbigniewa, który przybywa do zamku w Bytomiu z niepokojącą wiadomością. Wojska Władysława Wygnańca z cesarzem przedarły się przez wały bobrzańskie. Planowano obronę, a wojsko wyruszyło na atak z zaskoczenia, który się powiódł. Nocą, gdy wojsko nie mogło trafić do miasta, usłyszeli dźwięk dzwonu. Byli zdumieni, ponieważ Bytom nie posiadał
W tej chwili widzisz 50% opracowania
";
dzwonu. Dźwięk zaprowadził ich na gościniec prowadzący do grodu. Gdy wróg napadł na miasto, bytomscy rycerze pokonali niemieckie oddziały dzięki dźwiękowi dzwonu, który dodawał im energii i wiary.
Kosztowna operacja
Legenda „Kosztowna operacja” dotyczy Częstochowy. Opowiada o połączeniu Starej Częstochowy z osadą Dąbrówka, tworząc Nową Częstochowę. Książę Lubomirski, chory na wątrobę, szukał pomocy u doktora Wizemberga. Mimo rosnących kosztów operacji, książę zgodził się zapłacić, a lekarz za zarobione fundusze postawił szpital.
Łopata małego piekarczyka
Legenda „Łopata małego piekarczyka” opowiada historię Marcinka z Elbląga, który pracował u mistrza piekarskiego. Podczas ataku Krzyżaków, Marcinek uratował miasto, przecinając linę mostu piekarską łopatą. Po tym czynie Agnieszka, córka mistrza płatnerskiego, darzyła go szacunkiem, a młodzi poślubili się.
O Lechu i białym orle
Legenda o Gnieźnie opisuje trudną drogę Lecha i jego poddanych w poszukiwaniu idealnego miejsca na założenie grodu. Widok Białego Orła na tle zachodzącego słońca rozwiał wątpliwości Lecha, który postanowił zbudować gród nazwany Gnieznem.
Przerwany hejnał
Legenda o Krakowie opowiada o trębaczu, który ostrzegł mieszkańców przed atakiem Tatarów. Niestety, trębacz został trafiony strzałą i zginął, a hejnał został przerwany. Dzięki jego ostrzeżeniu, Krakowianie byli w stanie stawić opór wrogom.
Bazyliszek
Legenda o Warszawie opowiada o Bazyliszku, potworze z Krzywego Koła, którego wzrok zabijał. Maciek i Halszka, dzieci płatnerza Melchiora, z pomocą Jana Ślązaka pokonali potwora używając lustra. Dzięki temu dzieci zostały uwolnione, a Jan Ślązak został uniewinniony z zarzuconej mu zbrodni.
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Plan wydarzeń
Plan wydarzeń „O krakowskich psach i kleparskich kotach. Polskie miasta w baśni i legendzie”
Wrocław – „Kościół na dachu”
a) Niezgoda pomiędzy księciem Henrykiem a biskupem Tomaszem.
b) Doprowadzenie do wojny domowej.
c) Odbieranie duchownemu kolejnych ziem i wygnanie jego zwolenników z miasta.
d) Rzucenie klątwy na władcę i wyłączenie całego księstwa spod opieki Bożej.
e) Rozstrzygnięcie sporu przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba.
f) Pomysł budowy kościoła poświęconego św. Bartłomiejowi – na znak pogodzenia się.
g) Odnalezienie relikwii podczas pracy nad budowlą.
h) Chęć nadania kościołowi imienia św. Krzyża na cześć odkrytych relikwii przez biskupa.
i) Niezgoda księcia na zmianę planów.
j) Powstanie kolejnego sporu.
k) Zwrócenie się o pomoc do arcybiskupa Jakuba.
l) Wybudowanie dwóch kościołów – jeden na dachu drugiego.
Kielce – „O powstaniu Kielc”
a) Nastanie zmierzchu.
b) Zgubienie się Mieszka, syna Bolesława Śmiałego
W tej chwili widzisz 50% opracowania
";
o.
c) Położenie się do snu przez księcia.
d) Sen o napadających zbójcach.
e) Pokonanie zbójców przez Mieszka.
f) Pozostanie jednego zbójcy poddającego się.
g) Podanie przez nieznajomego trucizny w postaci butelki z cieczą spragnionemu księciowi.
h) Dostrzeżenie św. Wojciecha.
i) Nakreślenie pastorałem na murawie krętego szlaku przez świętego.
j) Popłynięcie odżywczej, srebrzystej wody wyznaczonym śladem.
k) Ugaszenie pragnienia księcia.
l) Obudzenie się z nietypowego snu.
m) Napicie się wody z takiego samego strumienia jak we śnie.
n) Przybycie orszaku łowieckiego Mieszka.
o) Postanowienie królewskiego syna o powstaniu w miejscu jego noclegu osady z kościołem.
Białystok – „W pogoni za turem”
a) Polowanie księcia Giedymina.
b) Ocenienie krajobrazu.
c) Myśl o założeniu osady.
d) Powrót księcia do swojego obozu.
e) Powstanie wsi Bielszczany Stok.
f) Przekształcenie się miejscowości w miasto Białystok.
g) Władanie miastem przez Koronę Polską.
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Bohaterowie
O krakowskich psach i kleparskich kotach. Polskie miasta w baśniach i legendach – Barbara Tylicka
Bohaterowie
W lekturze pojawiają się postacie historyczne i postacie fantastyczne.
POSTACI HISTORYCZNE
1) Giedymin – legendarny wódz litewski z tytułem Wielkiego Księcia. Żył na przełomie XIII i XIV wieku. Jest założycielem Białegostoku, gdzie podczas polowania uciekł mu tur.
2) Jakub Feliks Michelis – lekarz z Białegostoku, założyciel szkoły dla akuszerek.
3) Fryderyk II Hohenzollern – pruski król z XVIII wieku, uczestnik pierwszego rozbioru Polski. W legendach autorka porównuje go do diabła.
4) Bolesław Krzywousty – polski książę z przełomu XI i XII wieku. Pokonał ogromnego jelenia, przez co powstało miasto Jelenia Góra.
5) Trajan – rzymski cesarz.
6) Feliks Szaniawski – krakowski biskup z przełomu XVII i XVIII wieku. Pracował nad zegarem w Kielcach. Jednak wtrącał się w pracę rzemieślnika, przez co zegar pozostał niedokończony.
7) Janusz – pierwszy znany wójt miasta Łódź, żyj�
W tej chwili widzisz 50% opracowania
";
�cy w XVI wieku. Przybył łodzią do miejsca założenia miasta, co dało nazwę Łódź.
8) Henryk Probus – wrocławski i krakowski książę, będący w konflikcie z wrocławskim biskupem.
POSTACI FANTASTYCZNE
1) Diabły – złe duchy. Najsłynniejszy z nich to demon Boruta, strzegący zamku w Łęczycy i odpowiedzialny za naniesienie ogromnej ilości piasku w okolice Olkusza (dzisiejsza Pustynia Błędowska).
2) Utopiec – postać zamieszkująca okolice rzeki Odry. Chronił mieszkańców przed powodziami.
3) Orły – ptaki, które przewiozły myśliwego do miejsca, gdzie ludzie byli zamienieni w ptaki. Odzyskali oni ludzką postać, gdy zaczęli przestrzegać praw gościnności.
4) Czarodziej-pustelnik – opiekun zwierząt, mieszkający na bagnach w okolicach Rzeszowa. Karał ludzi znęcających się nad zwierzętami.
5) Królowa krasnoludków – królowa zamieszkująca okolice Torunia. Razem z poddanymi żywiła się samym miodem.
6) Gryf – mityczna postać żyjąca w Warszawie, z ludzką głową, ciałem lwa i skrzydłami nietoperza.
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij i ucz się szybciej!
Opracowanie
O krakowskich psach i kleparskich kotach. Polskie miasta w baśniach i legendach – Barbara Tylicka
Gatunek
Utwór jest zdecydowanie legendą, o czym świadczą jego cechy:
– Występowanie wydarzeń niecodziennych, budzących zaskoczenie.
– Odwołanie się do wydarzeń historycznych.
– Postacie i wydarzenia są realistyczne i fantastyczne.
– Akcja rozgrywa się w prawdziwych, istniejących miejscach.
Czas wydarzeń
Wiele utworów zaczyna się niezbyt sprecyzowanymi informacjami, takimi jak: „Przed wieloma laty”, „Dawno, bardzo dawno temu, w czasach, kiedy ziemie nasze porastały olbrzymie puszcze”, „Setki lat temu”, „Dawne to były dzieje”, „Trzysta lat temu, a może nawet i pięćset”. W nielicznych legendach podany jest rok, jak w utworze „Przedziwna historia o koziołkach poznańskich”. Znajdziemy tam fragment: „Działo się to roku (…) 1551”. Inną legendą jest „Tajemnica katedralnego zegara”, która zaczyna się cytatem: „Był rok 1727”. W wielu legendach możemy jedynie wywnioskować, że akcja toczy się na prz
W tej chwili widzisz 50% opracowania
";
zykład w ciągu kilku dni.
Miejsce wydarzeń
Wszystkie wydarzenia rozgrywają się w polskich miastach, co jest motywem przewodnim.
Bohaterowie
Bohaterów możemy podzielić na trzy grupy:
– Postacie historyczne: św. Kinga, Wielki Książę Litewski Giedymin.
– Postacie fantastyczne: Gryf, Syrenka, Bazyliszek.
– Postacie realistyczne: Piekarczyk Marcinek, Halszka i Maciek, Jan Ślązak.
Narracja
Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie. Narrator nie bierze udziału w wydarzeniach, które opowiada.
Autor
Autorką książki jest Barbara Tylicka. Nie napisała jednak tych legend, lecz je zebrała. W książce na końcu każdego rozdziału jest napisane imię i nazwisko pisarza lub pisarki, którzy napisali dany fragment książki.
Temat
Tematem utworu są miasta i ich historia opowiedziana w legendach, z którymi można się zapoznać, czytając lekturę. We wstępie znajdujemy takie słowa: „Narodziny miast giną w mrokach dziejów”, które świadczą o chęci poruszenia przez autorkę tego tematu. Być może Barbara Tylicka chciała przypomnieć nam o historii miast zbiorem legend.
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!