Krzyżacy

Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Krzyżacy, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Plan wydarzeń, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Plan wydarzeń

Plan wydarzeń „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza
1. Spotkanie w gospodzie Tyńcu Zbyszka i Maćka wracających z wojennej wyprawy.2. Opowiadanie o wojennych przygodach.

3. Przybycie do gospody księżnej Anny Mazowieckiej.

4. Ślubowanie Zbyszka.

5. Napad Zbyszka na posłańca krzyżackiego.

6. Surowy wyrok królewski.

7. Uwięzienie i skazanie na śmierć Zbyszka.

8. Udział w uroczystości mszy w katedrze Wawelskiej.

9. Śmierć królowej Jadwigi.

10. Przygotowana do egzekucji Zbyszka.

11. Ocalenie Zbyszka przez Maćka i księżną Annę.

12. Spotkanie Zbyszka z Jurandem w Krakowie.

13. Choroba Maćka i podróż do Bogdańca.

14. Spotkanie Zycha i jego córki Jagienki wracających z wyprawy przeciwko Tatarom.

15. Opieka Jagienki nad chorym Maćkiem.

16. Nieodwzajemniona miłość Jagienki do Zbyszka.

17. Wyjazd Zbyszka na Mazury w celu poszukiwania pawich czubów.

18. Posłanie Czecha Halawy do Zbyszka przez Jagienkę.

19. Polowanie na niedźwiedzia i wypadek Zbyszka.

20. Dotarcie wiadomości do Danusi o chorobie ojca.

21. Potajemny ślub Zbyszka z Danusią.

22. Pasowanie Zbyszka na rycerza.

23. Od

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Najważniejsze informacje, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Najważniejsze informacje

„Krzyżacy”
Autor:
Henryk Sienkiewicz urodził się w 1846 roku na Podlasiu. Bardzo lubił podróżować. Napisał m.in. dzieła: „Ogniem i mieczem”, „Krzyżacy”, „Quo vadis”, „W pustyni i w puszczy”, „Potop”, „Pan Wołodyjowski”.
Geneza:
Utwór „Krzyżacy” powstaje w trudnych dla Polski czasach, pod zaborami. Sienkiewicz stworzył tę powieść, by pokrzepić serca Polaków. Została ona wydana w 1900 roku.
Gatunek:
To powieść historyczna, czyli jedna z odmian powieści. Powstała na początku XIX wieku. Przedstawia odległe czasy, znane autorowi z dawnych kronik i dokumentów.
Czas akcji:Akcja powieści toczy się w ciągu kilkunastu lat. Od roku 1399 – śmierci królowej
Jadwigi – do 1410 roku, kiedy miała miejsce bitwa pod Grunwaldem.
Główni bohaterowie i najważniejsze wątki:Są nimi dwaj szlachcice, których poznajemy już na początku powieści: Maćko z Bogdańca i Zbyszko, którzy przebywają w Tyńcu. Zajeżdża dwór księżnej Anny Danuty. Zbyszkowi wpada w oko Danusia Jurandówna. Wkrótce pobierają się. Danuśkę porywają Krzyżacy. Ojciec Da

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Streszczenie, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Streszczenie

W tynieckiej gospodzie „Pod Luty Turem” spędzali czas rycerstwo i mieszczaństwo. Wśród nich wyróżniali się dwaj goście – Maćko i Zbyszko, pochodzący z rodu Gradów rycerze z Bogdańca herbu Tępa Podkowa. Niedługo potem w gospodzie pojawiła się księżna Anna Danuta wraz z orszakiem. Kobieta prosi jedną ze swych dwórek, Danusię, by zaśpiewała. Zachwycony Zbyszko zakochał się w młodej dziewczynie. Ślubuje ukochanej przynieść pawie czuby z hełmów krzyżackich.

Następnego dnia Zbyszko i Maćko z Bogdańca ruszyli z orszakiem księżnej do Krakowa. Wkrótce młodzieniec miał okazję spełnić przysięgę złożoną Danusi. Zaatakował nietykalnego, krzyżackiego posła Lichtensteina. Jednak w porę udało się zatrzymać Zbyszka. Po przybyciu do Krakowa został aresztowany za napad na posła i osadzony w więzieniu. Miał być ukarany karą śmierci.

W między czasie podczas porodu umarła królowa Jadwiga. Cały kraj pogrążył się w żałobie, a król Jagiełło wpadł w rozpacz. Podczas wyprawy Maćko został napadnięty i mógłby zginąć, gdyby nie pomoc Juranda ze Spychowa. Został zraniony i pod jego żebrami tkwił ostry grot. Nadszedł dzień egzekucji Zbyszka. Jednak uratowała go Danusia okrywając go białą chustą. Młodzi ślubowali sobie miłość i wierność. Na ślub nie zgodził się ojciec dziewczyny – Jurand ze Spychowa.

Maćko i Zbyszko wrócili do Bogdańca, aby go odbudować. Rana starszego mężczyzny coraz bardziej mu doskwierała, zaczął pluć krwią. Po drodze spotkali sąsiada Zycha ze Zgorzelic oraz jego córkę Jagienkę. Młodzieniec miał okazję popisać się swoimi umiejętnościami łowieckimi, gdy niespodziewanie na drogę wtargnął tur, którego zabił jednym strzałem. Dziewczyna zakochała się w Zbyszku, lecz ukrywała swoje uczucie ze względu na Danusię. Wuj młodzieńca i Zych ze Zgorzelic bardzo chcieli wspólnego ślubu młodych, więc snuli różne intrygi. Dzięki pomocy Jagienki i zdobytemu niedźwiedziemu sadłu przez Zbyszka, udaje się wyciągnąć grot z ciała Maćka.

Młodzieniec postanowił wrócić do ukochanej Danusi. Córka Zycha ze Zgorzelic wysłała mu Czecha Hlawę do towarzystwa w podróży. W Ciechanowie Zbyszek został pasowany na rycerza przez mazowieckiego księcia, ponieważ uratował na polowaniu życie Fulko de Lorche’a. Danusia poślubiła ukochanego.

Wkrótce Krzyżak, przebrany za jurandowego posła, wezwał ją do umierającego ojca. Tym podstępem Danusia dostała się do niewoli. Jurand, chcąc ją odzyskać, udał się do Szczytna. Tam Krzyżacy podmienili jego córkę na upośledzoną wieśniaczkę. Wściekły Jurand zabił syna Zygfryda de Lowe. Danusia została zab

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Recenzja książki, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Recenzja książki

Krzyżacy to powieść historyczna autorstwa Henryka Sienkiewicza. Sposób publikacji tej książki jest bardzo intrygujący, ponieważ była ona wydawana odcinkami co jakiś czas w „Tygodniku Ilustrowanym”. Odcinki „Krzyżaków” ukazywały się od 02.02.1897r. do 20.07.1900r. W 1900 roku wyszła pełna wersja książkowa dzieła. Sienkiewicz napisał tę książkę ku pokrzepieniu serc”, ponieważ w okresie, w którym ujrzała ona światło dzienne, można było zaobserwować ogromną działalność germanizacyjną, w szczególności na ziemiach zaboru pruskiego.
Akcja powieści rozpoczyna się w dniu śmierci królowej Jadwigi (1399r.), a kończy w dniu bitwy pod Grunwaldem (15.07.1410r). Akcja „Krzyżaków” toczy się na terenach: Polski, m.in. w: Bogdańcu, Krakowie i na dworze księcia Janusza; Prus- w Szczytnie i Malborku, a także na Żmudzi- w okolicach Nowego Kowna.
Muszę przyznać, że „Krzyżacy” nie byli jedynym dziełem, które powstało w tamtym czasie i miało na celu podtrzymanie Polaków w nastrojach bojowych. Jednak było ono w pewien sposób wyjątkowy. Sienkiewicz wykorzystał w swojej powieści czas, który był z jednej strony niepewny dla Polski ze względu na zagrożenia ze strony innych krajów, jednak był to czas zwycięski, czas, podczas którego Polacy odnosili wielkie zwycięstwa. Bardzo znaczącym szczegółem jest to, że nasi rodacy wygrywali w tamtym czasie z ówczesnym największym zagrożeniem dla polskości- z Niemcami. Nie bez powodu cały utwór kończy się bitwą pod Grunwaldem, z której wojska polskie wyszły zwycięsko. Była ona pewnego rodzaju punktem zwrotnym w historii naszego kraju.
W „Krzyżakach” poznajemy historię Zbyszka z Bogdańca i jego stryja- Maćka z Bogdańca. Zarówno wuj, jak i bratanek zostali doświadczeni przez życie i w pewnym sensie ucierpieli przez Zakon. Wyruszają w świat, gdzie zwiedzają różne dwory i poznają wielu ludzi, m.in. księcia Janusza, czy Danusię, w której ten młodszy się zakochuje. Uważam, że element podróży rycerzy, a także wątek miłosny jest bardzo dobrą odskocznią od tematu walki z ogromnym przeciwnikiem, jakim są Niemcy. Jednak historia Danusi także łączy się z walką. Mianowicie, rodzina dziewczyny również ucierpiała w wyniku działalności Krzyżaków, a kiedy zauroczony Zbyszko się o tym dowiaduje, ślubuje jej czuby z krzyżackich hełmów. Następnie, wydaje się, że jest spokojnie i wszystko się stabilizuje, jednak Jurand, czyli ojciec Danusi, postanawia zemścić się na zakonie za śmierć ukochanej żony, matki dziewczyny. Czterech Niemców: Zygfryd de Love, Danveld, Gotfryd i Rytgier postanawiają odegrać się na starcu

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Geneza utworu i gatunek, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Geneza utworu i gatunek

„Krzyżacy” jest to powieść historyczna, której fabuła oparta jest na faktach. Autor pisząc tą powieść korzystał z wielu opracowań historycznych takich jak: dokumenty, pamiątki, opracowania naukowe oraz innych zabytków piśmienniczych. Sienkiewicz chciał, aby wydarzenia opisane w książce były zgodne z prawdą. Wydarzenia rozgrywają się na przełomie XIV i XV wieku. Powieść ta ma też cechy przygodowe. Przed napisaniem „Krzyżaków” Sienkiewicz musiał bardzo dobrze poznać zwyczaje, wydarzenia historyczne, czasów których dotyczyły te wieki.

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Czas i miejsce akcji, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Czas i miejsce akcji

Książka pt. ,,Krzyżacy” autorstwa Henryka Sienkiewicza przedstawia okres zmagań Królestwa Polskiego z Zakonem Najświętszej Maryi Panny – zakonem Krzyżackim. Sienkiewicz opisuje w utworze dzieje Królestwa Polskiego za czasów panowania Władysława Jagiełły.
Akcja książki rozpoczyna się wraz ze śmiercią królowej Jadwigi Andegaweńskiej – żony Księcia Litewskiego Jogaiły – w 1399 roku. Czas akcji rozgrywa się do pamiętnej bitwy pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku. W epilogu Sienkiewicz przedstawia dalsze dzieje Polski po 1410 roku m.in. pokój toruński w 1466 roku na mocy którego, Polska odzyskała Malbork, Elbląg oraz Pomorze. Miejsce akcji nie jest jednoznaczne, akcja utworu toczy się głównie na terenie Polski, Litwy oraz na terenie Państwa Zakonnego. Henryk Sienkiewicz umieścił zdarzenia rozgrywane
w miastach i wsiach, jak Kraków, Szczytno, Malbork, Płock, Cieszyn oraz Spychów
i Bogdaniec. W Krakowie odbywają się huczne uczty z udziałem króla Władysława oraz szlachty polskiej i zaproszonych goś

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Charakterystyka bohaterów, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Charakterystyka bohaterów

Bohaterowie fikcyjni

Zbyszko z Bogdańca – osiemnastoletni młodzieniec z rycerskiego rodu Tępa Podkowa. Jest wysoki i smukły i posiada długie włosy. Nosił jako strój świąteczny koszulę obszytą w złote gryfy. Jego codziennym strojem jest kaftan ze skóry łosia. Został osierocony w młodym wieku. Zaopiekował się nim jego stryj Maćko. Cechuje go porywczość i odwaga. Zakochał się w Danusi i obiecuje jej pawie czuby z niemieckich hełmów. Napada na krzyżackiego posła. Skutkiem czego został ukarany ścięciem. Ratuje go Danusia zakładając na jego głowę nałęczkę. Niedługo potem została żoną Zbyszka. Jednak po pewnym czasie została porwana przez Krzyżaków. Niestety, gdy ją odnajduje, wyczerpana umiera. Pod wpływem rozpaczy i cierpienia, staje się odpowiedzialnym mężczyzną. Swoje smutki topi w krzyżackiej krwi na wojnie i zdobywa przyobiecane czuby. Spokój i szczęście odnajduje u boku Jagienki ze Zgorzelic.

Maćko z Bogdańca – stryj Zbyszka i jego przyjaciel. Zastępuje mu rodziców. Jest honorowy, brzydzi się kłamstwem. Bardzo pragnie odbudować rodzinny dom w Bogdańcu. Jest gotowy poświęcić się za Zbyszka.

Jurand ze Spychowa – ojciec Danusi Jurandówny. Po śmierci swej ukochanej żony, która zmarła podczas napaści Niemców na Spychów, poświęca się zemście i staje się postrachem Krzyżaków. Jest mężnym, honorowym rycerzem. Umiera po jakimś czasie po torturach Krzyżaków, którzy wyrwali mu jedno oko, obcięli prawe ramię i język.

Danusia Jurandówna – córka Juranda ze Spychowa, pierwsza żona Zbyszka z Bogdańca. Ma dwanaście lat. Jest kruchą, delikatną i śliczną dziewczynką. Ratuje Zbyszka przed ścięciem. Została złapana

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Rozprawka, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Rozprawka

Moim tematem rozprawki jest: „Krzyżacy jako powieść ku pokrzepieniu serc”
Henryk Sienkiewicz napisał „Krzyżaków” w pozytywizmie. Był to czas zaborów Polski. Były to szczególnie nieszczęśliwe czasy dla Polaków – panowała cenzura, nasilano represje i zsyłano na Syberię. Aby pocieszyć i przypomnieć o dawnych, wspaniałych dziejach Polski, autor cofnął się do czasów średniowiecza. Sądzę, że powieść historyczna „Krzyżacy” powstała ku pokrzepieniu serc. Postaram się to udowodnić, odwołując się do odpowiednich przykładów z literatury. Najważniejszym przykładem jest niewątpliwie zwycięstwo Polaków nad Zakonem Krzyżackim. Polscy rycerze zostali przedstawieni jako honorowi, uczciwi i odważni mężczyźni. Odznaczali się szacunkiem i lojalnością wobec kobiet. Oddanie Zbyszka do Danusi jest dobrym tego przykładem. Natomiast Krzyżacy byli dwulicowi, niewierni i bezlitośni. Taką postawą charakteryzował się najbardziej Kuno von Lichtenstein – był człowiekiem obłudnym i okrutnym. Nie chciał uniewinnić Zbyszka, która go zaatakował myśląc, że był zwykłym Krzyżakiem. Jednak później dowiedział się, że był posłem, co oznaczało karę ścięcia dla młodzieńca. Ostatecznie waleczni Polacy pokonali bezlitosnych Krzyżaków w bitwie pod Grunwaldem. Może to być nawiązanie do sytuacji Polaków w pozytywizmie, którzy nie powinni poddawać się zaborcom, ponieważ uda im się zwyciężyć.Kolejnym przykładem mogą być polskie tradycje i obyczaje w średniowieczu. Rycerze składali swoim damom rycerskie ślubowanie. W średniowieczu panował równie�

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Problematyka, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Problematyka

Henryk Sienkiewicz napisał „Krzyżaków” w roku 1900. Jest to następny utwór pisany „ku pokrzepieniu serc”. Sienkiewicz inspirował się napisaną 26 lat przed „Krzyżakami” Sienkiewicza, powieścią historyczną Józefa Ignacego pod tytułem „Krzyżacy 1410”.
W czasie powstawania utworu Polska znajdowała się pod zaborami i literatura przejęła trudną jak na tamte czasy misję podtrzymywania narodu w duchu, poprzez przypominanie mu o lepszych czasach, w których był potęgą. Dzieło przedstawia początek panowania dynastii Jagiellonów, w którym Polska po zwycięstwie Grunwaldzkim stała się najpotężniejszym mocarstwem Europy. W utworze jest konsekwentnie podkreślany patriotyzm, duch solidarności, zjednoczenie
polsko-litewskie w walkach z wspólnym wrogiem krzyżackim, który pod pretekstem nawracania Litwy urządza napady zbrojne, pali, gwałci, rabuje, regularnie zarzuca królowi polskiemu pomoc „niecywilizowanym” krajom. De Lorche wyobraża sobie Mazowsze jako kraj bez kościołów, zamieszkiwany przez smoki.
Sienkiewicz uznał, że świadomość kultury, tradycji, tożsamości narodowej i historii państwa, są skutecznym środkiem na walkę z germanizacją. Powieść ma walory edukacyjne – uczy patriotyzmu poprzez ukazanie odpowiednich przykładów. Autor ukazuje narody (Polaków, Litwinów, Żmudzinów), które w momencie zagrożenia jednoczą się pomimo różnego poziomu cywilizacji i kultury. To czytelne przesłanie ma Polaków ma w epoce „Kulturkampfu” i germanizacji: jeśli zjednoczą się i postawią Ojczyznę na

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Opracowanie, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Opracowanie

Autor:
Henryk Sienkiewicz – jeden z najwybitniejszych i najpopularniejszych polskich pisarzy, powieściopisarz, dziennikarz, publicysta. Urodził się 5 maja 1846 roku w Woli Okrzejskiej. W 1905 roku otrzymał Nagrodę Nobla za całokształt twórczości. Angażował się w działalność społeczną i filantropijną, bezinteresownie udzielał pomocy potrzebującym. Dziedziną sztuki, którą się wzorował była literatura piękna. Pisał nowele, powieści, opowiadania. Do jego najważniejszych dzieł należą: ,,Ogniem i mieczem”, ,,Potop”, ,,Pan Wołodyjowski”, ,,Rodzina Połanieckich”, ,,Quo vadis”, ,,W pustyni i w puszczy” oraz ,,Krzyżacy”. Twórca dzieł literackich zmarł 15 listopada 1916 roku w Vevey.

Czas akcji:
Wydarzenia rozgrywają się w ciągu 11-12 lat. Czas akcji sięga 1399 roku, kiedy umiera Jadwiga. Natomiast kończy się w 1410 roku bitwą pod Grunwaldem. W epilogu wydarzenia przenoszą akcję aż do roku 1466, kiedy to następuje pokój toruński (traktat pomiędzy Polską a zakonem krzyżackim, kończący wojnę trzynastoletnią).

Miejsce akcji:
Historia dzieje się w różnych miejscach historycznych. To m.in. Kraków, Malbork, Szczytno, Ciechanów, Tyniec, Nowe Kowno, Płock, Wilno, Sieradz, Grunwald. Akcja ma miejsce również w posiadłościach rycerskich: w Bogdańcu, w Spychowie, w Zgorzelicach.

Bohaterowie:
Zbyszko z Bogdańca herbu Tępa Podkowa, zawołania Grady – główny bohater utworu. Ma osiemnaście lat. To młody rycerz, bratanek Maćka z Bogdańca. Nie ma ojca. Jaśko z Bogdańca zmarł, kiedy Zbyszko był jeszcze małym dzieckiem. Matka – Jagienka z Mocarzewa także poniosła śmierć. Zbyszko to przystojny mężczyzna. Jest wysoki, ma szeroką klatkę piersiową i postawę żołnierza. Jego włosy są złociste, przycięte równo nad brwiami i opuszczone swobodnie na ramiona. Bohater jest odważny, waleczny i energiczny.

Maćko z Bogdańca herbu Tępa Podkowa – stryj Zbyszka, opiekuje się młodzieńcem, od kiedy zginęli jego rodzice. Maćko jest szczupły. Posiada brodę, a na głowie ma pątlik, czyli siatkę podtrzymującą włosy. To dojrzały i mądry mężczyzna, a także chrześcijanin.

Danusia Jurandówna – córka Juranda ze Spychowa, żona Zbyszka z Bogdańca. Straciła matkę. Wygląda na dwanaście lat. To niezwykle piękna dziewczyna. Ma długie jasne włosy. Jest szczupła. To spokojna, łagodna i delikatna dziewczyna. Zostaje porwana przez Krzyżaków i umiera tuż przed Spychowem.

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Bohaterowie, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Bohaterowie

Bohaterowie – Henryk Sienkiewicz „Krzyżacy”Bohaterowie stworzeni przez Henryka Sienkiewicza należą do różnych stanów i reprezentują różne narodowości. W „Krzyżakach” występują reprezentanci stanu rycerskiego (Zbyszko i Maćko z Bogdańca), średniej warstwy tworzącego się stanu szlacheckiego (Cztan z Rogowa), zamożnego duchowieństwa (opat z Tulczycy), chłopstwa i mieszczaństwa.Hlawa jest Czechem, a Sanderus Niemcem.GŁÓWNI BOHATEROWIE1) Zbyszko z Bogdańca – sierota, opiekuje się nim stryj Maćko. Brak mu rozsądku, jest porywczy, co niemal kończy się dla niego tragicznie. Jest wierzący, honorowy i przestrzega kodeksu rycerskiego. Jest odważny i szlachetny. Ślubuje Danusi jako damie swego serca. Po śmierci Danusi żeni się z Jagienką, z którą ma kilku synów.b) Maćko z Bogdańca – brodaty mężczyzna ogromnej postury, ma żelazne zdrowie, cechuje odporność na ból i wytrzymałość na trudy. Jest chciwy na dobra materialne. Zamierza odbudować Bogdaniec – spalony w trakcie wojny Grzymalitów z Nałęczami, a następnie zrujnowany powodzią. Opiekuje się Zbyszkiem po śmierci jego rodziców; kocha bratanka i jest w stanie dla niego uczynić wszystko. Chce odbudować dawną świetność rodu, zatraconą w bitwie pod Płowcami, gdzie jego większość wyginęła. Jest głęboko wierzący i religijny, jednak wierzy w duchy i diabły. Jest prawy, odważny i szlachetny, nie łamie raz danego słowa; opiekuje się sierotami .c) Jurand ze Spychowa – ogromny, jednooki mężczyzna o płowych wąsach i włosach i dziobatej twarzy. Z winy Krzyżaków przedwcześnie owdowiały, żyje chęcią zemsty na zbrodniarzach i miłością do Danusi, swojego jedynego dziecka. Mści się za doznaną krzywdę, bije Niemców niemiłosiernie, knechtów zabija, znaczniejszych rycerzy więzi w Spychowie. Jest ponury, bezlitosny dla siebie i innych (z wyjątkiem Danusi). Po porwaniu jedynaczki przez Krzyżaków i okaleczeniu go (także przez Krzyżaków) przechodzi przemianę duchową. Pozostawia zemstę Bogu, zakazuje wyprawy na Szczytno, chodzi we włosienicy i wybacza Zygfrydowi de Löwe. Po śmierci Danusi dotyka go obłęd, załamuje się całkowicie, leży bezwładnie, na nic nieczuły, aż do śmierci

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Streszczenie szczegółowe, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Streszczenie szczegółowe

Streszczenie szczegółowe – Henryk Sienkiewicz „Krzyżacy”.Rozdział IW zajeździe „Pod Lutym Turem” w okolicach Tyńca zatrzymali się Maćko z Bogdańca, herbu Tępa Podkowa, zawołania „Grady”, wraz ze swym bratankiem, Zbyszkiem. Podróżowali do Krakowa, aby wziąć udział w turnieju rycerskim organizowanym przez króla. Rozmowę przerywa przybycie do oberży orszaku księżnej Anny Danuty.Rozdział IIRycerze zostają zaproszeni przez księżną na ucztę, podczas której śpiewała Danusia. Zbyszko z Bogdańca zapytał o dziewczynę Mikołaja z Długolasu. Była to córka Juranda ze Spychowa, która po śmierci matki w trakcie ataku Krzyżaków na Złotoryję została oddana przez ojca pod opiekę księżnej. Wtem jeden z muzykantów wstał z ławy, która zachwiała się. Zbyszko podtrzymał Danusię i zapytał, czy może ślubować jej jako damie swojego serca. Miał po przybyciu do Krakowa wywiesić tablicę z napisem, że Danusia Jurandówna jest najcnotliwszą i najpiękniejszą ze wszystkich panien, a każdego, kto uważa inaczej, wyzwie na pojedynek. Obiecał również złożyć u jej stóp trzy pawie czuby, takie, jakie nosili mordercy jej matki – Krzyżacy.Rozdziały III-IVPo przenocowaniu w gospodzie orszak razem z rycerzami wyruszył do opactwa w Tyńcu, które zachwycało swoją wspaniałością. Jeden z zakonników opowiedział księżnej legendę o Walgierzu Wdałym. W bramie klasztornej orszak został powitany przez opata. Księżna skarżyła się na Krzyżaków, którzy choć rzekomo zachowują pokój, to nadal napadają na ziemie księstwa. Opat daje księżnej relikwiarz z palcem od nogi św. Ptolemeusza. Wyruszają następnie w drogę do Krakowa. Na drodze Zbyszko zauważył Krzyżaka i bez zastanowienia na niego natarł. Sytuację uratował Powała z Taczewa, przełamując kopię Zbyszka przed samą piersią Krzyżaka. Okazało się, że Krzyżak był posłem Wielkiego Mistrza do króla i nazywał się Kunon von Liechtenstein. Na uczcie u króla Krzyżak oskarża Zbyszka o znieważenie go, a ten zostaje uwięziony. Maćko zaprzysięga posłowi zemstę (jak wielu rycerzy zgromadzonych na uczcie) i wysyła list do Wielkiego Mistrza z prośbą o wstawienie się za skazanym.Rozdział VKrólowa Jadwiga urodziła dziecko, które jednak po kilkunastu dniach zmarło, a wkrótce po nim i ona. Cały kraj pogrąża się w żałobie, Zbyszko nadal przebywa w celi więziennej. W dzień egzekucji Danusia zarzuca mu na głowę białą chustę, co znaczyło chęć poślubienia go i tym samym uratowało go przed śmiercią. Wkrótce później odbywają się zaręczyny młodych.Rozdziały VI-VIIMaćko chciał wracać do Bogdańca, aby odkupić za łupy wojenne zastawiony gród. Był jednak poważnie ranny – otrzymał postrzał z kuszy pod żebra, a strzały nie udało się wyjąć w całości. Zbyszko planuje po odbudowaniu Bogdańca pojechać do Warszawy lub Ciechanowa po pas rycerski, obiecany mu przez księżną, a następnie zemścić na Lichtensteinie. Jurand przyjeżdża do córki. Cierpi, bo Danuśka zaczyna mu coraz bardziej przypominać zmarłą małżonkę. Księżna prosi go o puszczenie Krzyżkom winy w niepamięć. On odmawia jednak, nadal się na nich krwawo mszcząc. Zbyszko prosi go o zgodę na ślub z jego córką. Jurand odmawia.Rozdziały VIII-XNastępnego dnia rycerz ze Spychowa zgadza się, aby Zbyszko służył Danusi. Maćko rozchorował się i razem z bratankiem podjął decyzję o powrocie do Bogdańca. Niedaleko niego spotkali Zycha ze Zgorzelic, sąsiada i przyjaciela Maćka. Opowiada im o śmierci swej żony, Małgorzaty, i o Jagience, która pod jego nieobecność zarządza gospodarstwem. Wracał do Zgorzelic z wojny na Litwie. Chciał oddać Zbyszkowi Jagienkę za żonę, jednak ten odmówił, chcąc pozostać wierny Danusi. Rycerzy po przybyciu do Bogańca odwiedza córka Zycha, przywożąc potrzebne w gospodarstwie rzeczy. Dowiadują się, że o jej rękę starają się Wilk i Cztan.Rozdział XIZbyszko wybiera się na polowanie po sadło niedźwiedzie, aby za jego pomocą wyleczyć Maćka. Długo walczy z niedźwiedziem, w końcu słabnie. Z pomocą przybył mu „pacholik”, podając mu topór. Niedźwiedź został przy jego użyciu zabity. Okazało się że ten „pacholik” to Jagienka w męskim stroju, która przyszła mu z pomocą.Rozdziały XII-XIVJagienka zrobiła z sadła niedźwiedzia lek dla Maćka, a ten składa śluby, że jeśli wyzdrowieje, to pójdzie pokłonić się u grobu królowej Jadwigi. Wyzdrowiał i zaczął swatać Zbyszka z Jagienką. Córka Zycha często przyjeżdżała do Bogdańca, pod pretekstem opieki nad chorym Maćkiem. Zakochuje się w Zbyszku i opowiada mu o Wilku i Cztanie. Do Zgorzelic przyjeżdża opat, chcąc zwolnić Zbyszka ze złożonych ślubów, ten jednak odmawia.Rozdziały XV-XVIZbyszko, Zych z córką i opat pojechali do Krześni na mszę. Przed nabożeństwem Zbyszko usługuje Jagience, prowokując Wilka i Cztana. Po mszy Zbyszko bije się w karczmie o Danusię. Maćko rozmawia z opatem o zwrocie należności za Bogdaniec.Rozdział XVIIJagienka martwi się wyjazdem Zbyszka, a Maćko pociesza ją, mówiąc że chciałby, aby to ona została żoną jego bratanka. Córka Zycha wysyła za rycerzem swojego sługę, Hlawę, aby go strzegł i mu pomagał.Rozdział XVIIINa trakcie spotykają Sanderusa, Niemca handlującego fałszywymi relikwiami. Zbyszko pozwala mu dołączyć do siebie. W Ciechanowie poznali rycerza nazywającego się Fulko de Lorche, a Zbyszko wyzwał go na pojedynek o cześć ich dam. Okazało się, że dwór księcia przebywa w mieście niedaleko i pojechali do niego.Rozdział XIXZbyszko szuka Danuśki wśród dworzan, a ta po raz kolejny oczarowuje go swym pięknem. Na zamku gościli Krzyżacy: Hugo von Danweld i Zygfryd de Löwe.Rozdział XXOdbywa się polowanie, w którym bierze udział nawet księżna. Raniony przez rycerza tur rzuca się na nią. W obronie księżnej stają Zbyszko i de Lorche. Francuski rycerz naciera na zwierzę kopią, która się łamie, a on sam spada z konia. Zbyszkowi pękł oszczep, został przyciśnięty przez tura, dopiero Hlawa dobił bestię. Ranny rycerz z Bogdańca zemdlał, a Hugo von Dawneld twierdzi, że ma w Szczytnie balsam zdolny uleczyć jego rany i obiecuje go przywieźć.Rozdział XXIDo księcia przybywają rycerze Krzyżaccy: Rotgier, Gotfryd i pan de Fourcy. Żądają uwolnienia przez Juranda pana de Bergow. Książę odrzuca skargę. Krzyżacy obmyślają plan porwania córki Juranda.Rozdziały XXII-XXIIIDe Fourcy domyśla się planowanego porwania i chce o tym zawiadomić księcia. W efekcie zostaje zabity przez Danwelda. Świadkiem morderstwa staje się nadjeżdżający Hlawa. Informuje on o tym księcia, który wysyła pismo ze skargą do Wielkiego Mistrza, wstawia się również za Jurandem. Z wdzięczności pasuje Zbyszka na rycerza.Rozdział XXIVDo zamku dotarł orszak krzyżacki z lekiem dla Zbyszka. Do zamku przyjeżdża poseł od Juranda, informując o odniesionych przez niego obrażeniach w czasie pożaru domu i o życzeniu zobaczenia córki przed śmiercią. Zbyszko z Danuśką biorą ślub za zgodą księżnej. Rano dziewczyna wyjeżdża.Rozdział XXVKsiężna wraca wraz z dworem do Ciechanowa. W zamku pozostaje ranny Zbyszko z Sanderusem i Hlawą. Tydzień przed Wigilią ruszyli do Ciechanowa, aby Zbyszko mógł spotkać teścia. Tam okazuje się jednak, że Jurand jeszcze nie dotarł, a dworzanin przynosi informację o znalezieniu przysypanego przez zamieć pocztu. Rycerze ruszają na poszukiwania.Rozdziały XXVI-XXVIIWśród zamieci i wichury rycerze odkopują zasypany poczet. Odnajdują najpierw Juranda, później resztę jego ludzi. Rycerz ze Spychowa, po ocknięciu się, pyta o swoją córkę. Po kilku dniach znowu wybudza się i pyta o Danuśkę. Księżna odpowiada mu, że przysłał po nią posła z listem. Jurand jednak zaprzeczył, twierdząc że żadnego pisma nie pisał. Ksiądz pokazuje mu list i rycerz krzyczy, że porwano mu córkę. Mikołaj z Długolasu doradził mu, aby wrócił do Spychowa i tam czekał na wiadomości od porywaczyRozdziały XXVII-XXIXZbyszko mówi Jurandowi o służce zakonnej, która przyjechała z lekiem, zapewne szpiegować dla Krzyżaków. Wysyła Sanderusa do Szczytna. Informuje rycerza o ślubie z Danusią. Do Spychowa przyjeżdża delegacja zakonna. Mówi ona o tym, że jego córkę porwali zbójcy, a bracia zakonni ją odbili. Jurand ma wypuścić wszystkich więźniów, przybyć do Szczytna i nikogo nie informować, o tym że Danusia jest u Krzyżaków.Rozdział XXXNastępnego dnia posłowie wyjeżdżają, Jurand dyktuje pismo do księcia, w którym informuje go, że to nie Krzyżacy porwali Danusię i za parę dni ją odzyska, to samo mówi Zbyszkowi. Mówi Tolimie o małżeństwie Zbyszka i o tym, że po jego śmierci on ma być właścicielem Spychowa.Rozdział XXXIJurand dociera do Szczytna. Stał cały dzień pod bramą zamku wśród obelg Krzyżaków. Wieczorem przyjechał poseł i oznajmił mu, że nie wjedzie do twierdzy, jeśli nie odda broni i nie zdejmie zbroi.Tom IIRozdział IJurand stanął przed Krzyżakami, prosząc o oddanie córki. Pokazali mu oni upośledzoną umysłowo dziewczynę i powiedzieli mu, że to jego córka. Sprowokowany przez Danwelda Jurand zabija go. Wpada w szał i zabija jeszcze kilku Krzyżaków, w końcu zostaje pojmany.Rozdział IIKrzyżacy obawiają się konsekwencji tego czynu dla Zakonu. Nie mają odwagi zabić Juranda. Wysyłają de Bergowa do Malborka z wyjaśnieniami. Rotgier oznajmia, że ci, którzy porwania dokonali już nie żyją.Rozdział IIIWieść o zajściach w Szczytnie dotarła na dwór. Przybywa do niego Rotgier, aby złożyć skargę na Juranda. Żąda dla Krzyżaków Spychowa jako rekompensaty za rzeź w Szczytnie. Książę oznajmia, że nie może zabrać Danusi spadku po ojcu. Brat zakonny wyzywa na pojedynek każdego, kto uważa, że Krzyżacy porwali córkę Juranda. Rękawicę podnosi Zbyszko.Rozdział IVKsiążę wzywa do siebie Zbyszka, a ten opowiada mu o dziwnym poselstwie do Juranda i jego wyjeździe.Rozdział VNa prośbę księcia Rotgier pisze list do mistrza, że pierwszy rzucił rękawicę. Opr

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Streszczenie krótkie, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Streszczenie krótkie

„Krzyżacy” Henryk Sienkiewicz, streszczenie krótkie.
Zbyszko z Bogdańca razem ze swoim stryjem, Maćkiem, zatrzymał się w gospodzie w okolicach Tyńca. Spotykają w niej księżnę Annę Danutę, która podróżuje ze swoim dworem do Krakowa. Jedna z jej dwórek umila im czas pieśnią. Zbyszko uratował ją przed upadkiem z ławki, na której stała. Był nią zauroczony i zapragnął zostać jej rycerzem. Gdy dowiedział się o tragedii jej matki (zmarła na atak serca w trakcie krzyżackiego najazdu na Złotoryję) poprzysiągł zemstę i przyniesienie swojej wybrance hełmów z pawimi czubami (takowe nosili dostojnicy krzyżaccy). Następnego dnia, gdy jechali do Krakowa, Zbyszko zobaczył Krzyżaka z hełmem z pawimi piórami. Nie namyślając się długo, natarł na niego; w ostatniej chwili inny rycerz przełamał mu kopię. Okazało się, że Krzyżak był posłem i nazywał się Kuno von Liechtenstein, a kopię Zbyszkowi przełamał Powała z Taczewa, słynny i znany polski rycerz, eskortujący Niemca. Przewidywał on, że ten wniesie skargę na Zbyszka przed oblicze króla, a ten może za to nawet zostać ukarany śmiercią. Krzyżak w Krakowie postępuje zgodnie z przewidywaniami Powały. Na dworze wybucha powszechne oburzenie, bo atak na osobę posłującą, był równy wagą atakowi na króla. Odbywa się sąd, na którym Zbyszko mówi, że krzyczał przecież, aby Niemiec pochylił kopię i jakby on odkrzyknął, że poseł, zaniechałby go. Król jednak nie mógł puścić płazem takiego wykroczenia ze względu na opinię międzynarodową i skazał rycerza z Bogdańca na śmierć. O

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Chcesz się mniej uczyć i więcej rozumieć?
Zamień czytanie na oglądanie!
Kliknij Player materiału wideo na temat: Charakterystyka, kliknij aby zobaczyć materiał i ucz się szybciej!

Charakterystyka

Jak powszechnie wiadomo, Henryk Sienkiewicz pisał „ku pokrzepieniu serc”. W takie pojmowanie misji literatury wpisuje się bez wątpienia powieść historyczna „Krzyżacy”. Celowym zabiegiem jest wyselekcjonowanie z burzliwych dziejów naszego narodu takich momentów, w których byliśmy skazywaniu na klęskę, a jednak wychodziliśmy obronną ręką, a nawet zwyciężaliśmy. Dlatego, w czasach niewoli, Sienkiewicz sięga po słynną bitwę pod Grunwaldem z 1410 roku. To także reakcja na pogłębiającą się germanizację społeczeństwa polskiego pod zaborem pruskim.
Akcja powieści rozpoczyna się w 1399 roku, kiedy to umiera królowa Jadwiga. Losy bohaterów toczą się w wielu zakątkach Królestwa Polskiego: w Tyńcu, Sieradzu, Płocku, Ciechanowie, Krakowie. W autentyczne wydarzenia wpleciona została fikcja literacka, a obok znanych z historii miejsc, pojawiają się wymyślone. Są to grody rycerskie w Bogdańcu, Zgorzelicach czy Spychowie. Wraz z bohaterami wędrujemy także na tereny Litwy i Żmudzi, a także państwa zakonnego: do Szczytna, Malborka i w końcu trafiamy pod Grunwald.
Władze zaborcze były, zdaniem Sienkiewicza, kontynuatorem okrutnej ekspansji germańskiej, którą na ziemiach polskich zapoczątkowali właśnie Krzyżacy. Zabieg sięgnięcia po wydarzenia sprzed wieków pozwala autorowi mówić o czasach sobie współczesnych. Pod kostiumem historycznym Krzyżaków kryją się niemieccy agresorzy, którzy próbują wynarodowić polskie społeczeństwo. Sienkiewicz z niepokojem śledził sytuację w Wielkopolsce, gdzie wprowadzono zakaz mówienia w języku polskim w szkołach i urzędach, a nawet w czasie modlitwy. Autor z niepokojem patrzył na rozwijające się pod wodzą „żelaznego kanclerza” Bismarcka państwo pruskie. Uważał je za zagrożenie dla szeroko pojętej polskości. Jak to możliwe, że tekst o takim zabarwieniu emocjonalnym przeszedł przez sito ówczesnej cenzury? Faktem jest, że Sienkiewicz mieszkał pod zaborem rosyjskim, dlatego nie musiał się obawiać ingerencji carskiej. Stąd też jednoznacznie negatywna ocena zakonu krzyżackiego na kartach powieści.
Co Sienkiewicz zarzuca Krzyżakom? Nieuczciwe, kłamliwe, perfidne postępowanie ukierunkowane na własny komfort i zysk. Ich zdradziecka natura i wiarołomstwo wyraźnie kontrastuje z zasadami ujętymi w ethos rycerski. Haniebna obłuda ujawnia się w postępowaniu Kuno von Lichsteinsteina wobec Zbyszka z Bogdańca oraz Juranda ze Spychowa i jego córki Danusi. Z przerażeniem czytelnik śledzi spisek, który zakonnicy uknuli przeciwko Jurandowi. Ich chciwość przybierała na sile. Obserwujemy, jak gromadzą w Malborku złoto, jak siłą zagarniają dla siebie kolejne tereny, jak napadają na kupców, jak przejmują okręty pełne zboża.
Między tytułowymi Krzyżakami i polskim rycerstwem jest wyraźny kontrast, chociaż przedstawiciele rodzimego stanu też nie są wolni od wad. Przyjrzyjmy się głównym bohaterom. Zbyszko z Bogdańca jes

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Cała szkoła w Twojej kieszeni

Sprawdź pozostałe wypracowania:

Język polski:

Geografia:

Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Wykryto AdBlocka

Wykryto oprogramowanie od blokowania reklam. Aby korzystać z serwisu, prosimy o wyłączenie go.