Inny świat

Inny świat – Gustaw Herling-Grudziński – Recenzja książki

“Inny Świat. Zapiski sowieckie.” to opis przeżyć obozowych Gustawa Herlinga- Grudzińskiego, wspomnienia były pisane w latach 1949-1950. Po raz pierwszy wspomnienia te ukazały się w przekładzie angielskim w 1951r., następnie w j. polskim w Londynie w 1953r. W Polsce książka mogła ukazać się legalnie po raz pierwszy w 1989r. Tytuł nawiązuje do książki autorstwa Fiodora Dostojewskiego pt. “Zapiski z martwego domu”. Lektura Dostojewskiego mogła doprowadzić do utraty wszelkiej nadziei, załamania, próby skończenia ze sobą gdyż odbierała nadzieję. Książkę Dostojewskiego posiadała Natalia Lwowna, pisarz opisuje że dziewczyna nie była urodziwa przez co groziły Jej w obozie zaczepki, również była ofiarą agresji. Wspomnienia pisarza dotyczą zesłania do sowieckiego łagru czyli do obozu pracy przymusowej. Sieć łagrów składała się na osławiony “Archipelag Gułag” opisany przez Aleksandra Sołżenicyna. Pisarz znalazł się w łagrze posądzony o szpiegostwo, złapany został na granicy litewsko- sowieckiej. Jako dowód przy aresztowaniu posłużyły niemieckie buty jak też dziwnie brzmiące dla Rosjan nazwisko pisarza. Gustaw obronił się dlatego w kartotece wpisano Mu działalność szpiegowską, która była skierowana przeciwko “Krajowi Rad”. W końcu Gustaw wylądował w obozie w Jercewie, rządzili tam urkowie czyli więźniowie kryminalni których obawiali się nawet strażnicy. Więźniów obozu w Jercewie dzielono na trzy kategorie, czyli tzw. Pierwszy, drugi oraz trzeci kocioł. Metodę tę opracował Naftaly Frenkel, który był autorem zasady „Z więźnia musimy wycisnąć wszystko w ciągu pierwszych trzech miesięcy – potem nic nam po nim”. Zdaniem Sołżenicyna to właśnie Naftaly Frenkel, były więzień łagru a w późniejszym okresie kierownik budowy Kanału Białomorsko- Bałtyckiego wynalazł tzw. system kotłów, który polegał na uzależnieniu racji żywnościowych od wypracowania określonej liczby procent normy. Doszedł też do wniosku, że nic poza wydajnością produkcji obozu nie ma znaczenia i w praktyce zniósł podział na więźniów kryminalnych i politycznych. Grudziński przedstawia przykład więźnia będącego w nienawiści u innych, Gorcewa, który na wolności pełnił funkcję oficera śledczego NKWD. Rozpoznany przez jednego z więźniów został ofiarą zemsty, mocno Go pobili a On zamarzł w zaspie.

Duże wrażenie wywarło na mnie opowiadanie pt. “ Nocne łowy”. W tej opowieści pisarz przedstawia grupę więźniów kryminalnych czyli urków poluje na kobiety, Dochodzi do brutalnego gwałtu, zgwałcona dziewczyna pojawia się nazajutrz w baraku obok Kowala i obejmuje Go czule. Może się wydawać iż szukała Jego opieki, wyzwolić w tym zdegenerowanym osobniku resztki człowieczeństwa. Kowal zezwala ponownie zgwałcić dziewczynę. Jego wyborem były antywartości,

Pisarz przedstawia tzw. “zasadę odwróconego dekalogu”. Nikt z więźniów nie pomagał tzw. “kurzym ślepcom” oraz “szaleńcom głodowym”. Stara prawda mówi że człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach natomiast jeśli są one nieludzkie człowiek staje się zwierzęciem.

Grudziński pisze w ślad za Hanną Arendt o “banalności zła”.

Obóz w Jercewie został założony w 1936r. a więc na rok przed rozpętaniem fali czystek na mocy operacji polskiej NKWD. Pisarz ma wrażenie iż uczestniczy w akcie terroru, znalazł się w świecie gdzie rządzi przemoc, w którym przestają się liczyć wszelkie reguły sprzed obozu, jedynym celem jest przetrwanie, nieważne za jaką cenę, choćby za cenę upodlenia i zatracenia się. Człowiek który znalazł się w “tym piekle na ziemi” postawiony został przed wyborami z którymi nigdy wcześniej nie musiał się mierzyć. Pisarz opisuje łagr jako miejsce w którym zanika wszystko to w co niezdemoralizowany, uspołeczniony człowiek wierzył. Pamiętać należy że wielu więźniów łagrów nie było żadnymi mordercami, socjopatami, byli normalnymi obywatelami którzy się w łagrze na mocy szalejącego wówczas terroru stalinowskiego, który był często ślepy, wym

W tej chwili widzisz 50% opracowania

Inny świat – Gustaw Herling-Grudziński – Streszczenie szczegółowe

Gustaw Herling- Grudziński (ur. 20 maja 1919 w Kielcach, zm. 4 lipca 2000 w Neapolu) był więźniem obozów koncentracyjnych Gułagu. Dziełem Jego życie jest opisanie przeżyć z Archipelagu Gułag, wspomnienia spisywał po II Wojnie Światowej, jednakże wspomnienia te przez prawie cały okres trwania PRL nie mogły się w kraju ukazać oficjalnym nakładem, obowiązywała cenzura. Wstępem do „Innego świata” jest książka „Żywi i umarli”, która uderza dojrzałością pisarza, który gdy tworzył dzieło był wciąż bardzo młodym człowiekiem. W omawianym dziele podejmuje się On tematyki egzystencjalnej, odpowiada w jaki sposób można odnaleźć się w powojennym świecie zachowując pamięć o innym świecie, nie dając się jej porazić. Wspomnienia pisarza ukazały się po raz pierwszy w przekładzie angielskim w 1951r., następnie zaś w j. polskim w 1953r., w Londynie. Uwięziony został po agresji ZSRR na Polskę. Przed II Wojną Światową miał zapatrywania socjalistyczne, sympatyzujący z Polską Partią Socjalistyczną w okresie powojennym dał się zapamiętać jak krytyk komunizmu. Pisarz opowiada swój proces oraz osadzenie w Grodnie, poprzedzony zatrzymaniem w marcu 1940r., absurdalne zarzuty które zostały skierowane przez Sowietów w Jego kierunku. W toku procesu akt oskarżenia brzmiał “zamierzał przekroczyć granicę sowiecką- litewską celem prowadzenia walki ze Związkiem Sowieckim”. Sowieci powiązali Jego nazwisko Gerling z nazwiskiem niemieckiego dygnitarza Goeringa. Początkowo znalazł się w więzieniu w Witebsku, pisarz opisuje tzw. “bezprizornych”. Przechodzi przez miejsca osadzenia w Witebsku, Leningradzie oraz Wołogdzie. Więzienie w Leningradzie było rajem w porównaniu z tym co spotkał w Witebsku. Leningrad był więzieniem przejściowym. W Leningradzie spędził 10 dni zaś w Wołogdzie dzień, skąd trafił do Jercewa. Z czasem dowiaduje się że “bezprizorni” są równie niebezpieczni jak “urkowie”. “Bezprizorni” uważani byli za plagę sowieckiego więziennictwa. Pisarz opisuje w jaki sposób władza totalitarna rozrywała relacje międzyludzkie, rodzinne, jak wygląda proces degrengolady ludzkiej, upadku moralności. Grudziński przechodzi przez szereg więzień by ostatecznie osiąść w obozie w Jercewie. Coraz mocniej dostrzega absurd sytuacji, jedni siedzą za “brak aktywności politycznej”, inni za “ zbytnie rozpolitykowanie”, osadzeni są również “o szpiegostwo”, jak też ideowi komuniści walczący w Hiszpanii. W obozie mamy społeczność więźniów różnej narodowości, grup społecznych, zawodowych, jednak w większości są to więźniowie polityczni. Mamy tutaj Polaków, Niemców, Gruzinów, Uzbeków, Ukraińców, Rosjan oraz innych. Grudziński pokazuje jaki wpływ ma pobyt w obozie na psychikę ludzką, na jednostkę. Pisarz zastanawia się nad tym gdzie jest kres uniżenia, upodlenia, upadku godności, który to proces dostrzega a wynika on z głodu, z pracy ponad siły, z wszechobecnego terroru. Grudziński nie ocenia ludzi którzy popadli w obłęd, nie wydaje werdyktów, stara się być obserwatorem, nie zaś sędzią. Gustaw Herling- Grudziński posługuje się prostym, obrazowym językiem. “ Inny świat. Zapiski sowieckie” to opowieść o miejscu gdzie jak Grudziński cytuje za Fiodorem Dostojewskim “ otwierał się inny, odrębny świat, do niczego nie podobny, tu panowały inne odrębne prawa i inne obyczaje, inne nawyki i odruchy, tu trwał martwy za życia dom a w nim życie jak nigdzie i ludzie niezwykli”. ZSRR jest państwem “gdzie wszyscy są zadowoleni a więc są niezadowoleni” bo “w normalnym państwie są ludzie zadowoleni, średnio zadowoleni i niezadowoleni”. Obóz kargopolski powstał w 1936r., dzięki niewolniczej pracy więźniów, techniki żadnej tutaj nie było, panowały prymitywne metody oraz przemoc. Gdy narrator trafił do obozu ten liczył 30 tysięcy mieszkańców, służył państwu do wykonywania zadań z przemysłu drzewnego. Więźniowie samo okaleczali się celem spędzania czasu w szpitalu, który stanowił dla nich swego rodzaju ukojenie, gdzie mogli odpocząć. Obóz w Jercewie był samowystarczalny, posiadał tartak, bocznice kolejowe, miasteczko dla pracowników administracji “Urkowie” w Jercewie pojawili się w 1938r., przejęli rządy, zaprowadzili sąd kapturowy, mordowali więźniów politycznych. Przykładem więźnia politycznego zamordowanego przez “urków” był Karol “Kradek” Radek, osadzony w Wierchnieuralsku. Grudziński opisuje warunki urągające godności ludzkiej, możliwość kąpieli raz na 3 tygodnie, W obozie mógł znaleźć się każdy, znamienna jest historia Michaiła Stiepanowicza, aktora który film z własnym udziałem oglądał będąc już samemu osadzonym w obozie, filmy oglądano w baraku barak „chudożestwiennoj samodieja tielnosti”. Gustaw Herling- Grudziński opisuje tzw. Dom Widzeń, „Dom Swidanij”, stojący obok wartowni dom z nowo dobudowanym skrzydłem. W tym miejscu więźniowie mieli możliwość odbycia spotkania ze swoimi krewnymi, widzenie było raz w roku i trwało 3 dni. Teoretycznie każdy więzień miał do takiego spotkania prawo, jednakże tylko nielicznym udawało się uzyskać zgodę władz obozowych, same zaś procedury uzyskania takiego widzenia były niezwykle skomplikowane. W obozie znajdywała się biblioteka, gdzie więźniowie polityczni mogli czytywać “dzieła” Stalina oraz inne wytwory propagandowe. Więźniowie zatrudniani byli w oparciu o kwalifikacje zawodowe, Książka Grudzińskiego stanowi doskonałe studium totalitaryzmu, przemawia do czytelnika fakt iż wszystkie zdarzenia miały odzwierciedlenie w realnym, rzeczywistym życiu, że w żadnym stopniu nie jest to fikcja literacka. Pisarz obrazuje czym tak naprawdę był system stalinizmu, system walki z prawdziwymi oraz urojonymi przeciwnikami, ludźmi niewygodnymi, zdolnymi do samodzielnego myślenia. Osadzeni w Archipelagu Gułag nie byli informowani jak długo ma potrwać ich wyrok, wielu kończyło swój żywot przy wyrębie lasu. Przykładem takiego skazanego jest Pomarenko, kolejarz z Kijowa, który po odsiedzeniu 10 lat został poinformowany że nie zostanie wypuszczony na wolność. Ludzie którzy dowiadywali się że wyrok zostanie przedłużony z rozpaczy podcinali sobie żyły, ich psychika nie wytrzymywała. Grudziński opisuje metodę trzech kotłów, którą wprowadził Naftaly Frenkel, miała ona na celu dyskryminowanie słabszych, nastawiona była na wyniszczenie słabszych, chorych organizmów, które były uważane za niepotrzebne. W Archipelagu Gułag nie stosowano resocjalizacji, zamiast tego karano, upodlano ludzi. Ludzkie życie pozbawione było jakiegokolwiek znaczenia, o wszystkim decydowało “pociągnięcie pióra Osobogo Sowieszczanija NKWD w Moskwie”. Pisarz wskazuje iż w Gułagu więzień powinien wyzbyć się wszelkiej nadziei, opisuje On proces “rozpadania się psychiki”. Wiele wyroków było absurdalnych w tym wyrok samego pisarza, opisuje “ wielką przemianę”. Stalin był mistrzem łamania ludzi, system który stworzył powodował iż ludzie pozbywali się swego człowieczeństwa. Życie oraz zdrowie ludzkie w ZSRR nie miało żadnego znaczenia, tak było przy budowie Kanału Białomorsko- Bałtyckiego, tak było w całej sieci Archipelagu Gułag. Więźniowie pracowali przy użyciu najbardziej prymitywnych narzędzi. Sami osadzeni stosowali wobec siebie akty terroru, przemocy, zawsze najmocniej ścierali się więźniowie polityczni z tzw. “bytownikami”. W obozie znajdywali się również zwolennicy bolszewizmu, którzy pomimo osadzenia zachowali wiarę w ustrój radziecki, przykładem takiej postaci jest Gorcew, który atakował “wrogów Ludu” wychwalając jednocześnie WKP (b). Ludzie tacy najczęściej myśleli że “dobry jest car, natomiast źli bojarzy” i to nie jest wina Stalina że znalazł się w obozie i że ten, ich zdaniem błąd się wyjaśni, że zostaną oczyszczeni z zarzutów. Gorcew przed obozem należał do NKWD, w czasie uwięzienia zaatako

W tej chwili widzisz 50% opracowania

Inny świat – Gustaw Herling-Grudziński – Najważniejsze informacje

„Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego – najważniejsze informacjePublikacja utworu, jego geneza i cela) Książka „Inny świat” została wydana w Polsce w 1988 roku, a w Londynie kilka lat wcześniej – w 1951 roku.
b) Celem autora było ukazanie sposobu funkcjonowania łagrów na przykładzie obozu w Jercewie. Pokazuje w książce ciemną stronę ludzi, ich bezwzględność i bestialstwo, ale jednocześnie przytacza osoby, które walczą o swoją wolność, o swój honor i własną godność. 
c) Grudziński broni w swojej książce praw człowieka, a w szczególności prawa do wolności.d) W swojej książce autor opisuje własne przeżycia i wspomnienia z przebywania w sowieckich łagrach.
Herling-Grudziński przeżył ponad półtora roku jako więzień obozu w Jercewie, skazany za niesłuszne domysły. e) Akcja rozpoczyna się w Witebsku, w więzieniu, a następnie przenosi się do Leningradu. Więźniami byli ludzie o różnej pozycji społecznych, zawodach czy narodowości.
Narrator Grudziński został skazany na pięć lat, ale wyroki często się wydł

W tej chwili widzisz 50% opracowania

Inny świat – Gustaw Herling-Grudziński – Opracowanie

„Inny świat” to utwór, który powstał w oparciu o osobiste doświadczenia autora – G. Herlinga – Grudzińskiego. Utwór początkowo ukazywał się w odcinkach, w formie książkowej został wydany w 1951 roku. Akcja rozgrywa się w więzieniach w Grodnie, Witebsku, Leningradu oraz Wołogdy, w obozie w Jercewie, w Swierdłowsku, Czelabińsku, Kazachstanie, Pahlevi i Rzymie. Obejmuje lata od 1942 do 1945. Autor opisuje przede wszystkim warunki panujące w sowieckich łagrach, a przede wszystkim w Jercewie. Dokonuje charakterystyki społeczności więźniów, którzy pochodzili z różnych państw i mieli na swoim koncie różne przewinienia. Byli tu więźniowie nieletni, przestępcy pospolici, recydywiści, więźniowie polityczni, których oskarżano o działania na szkodę państwa rosyjskiego. Duże znaczenie mieli w obozie tzw. stachanowcy, których wydajność w pracy wynosiła ponad 125% normy. Cieszyli się oni pewnymi przywilejami, mieli między innymi większe racje żywnościowe. najgorsze życie mieli chorzy, niezdolni do pracy, którzy byli skazani na powolne umieranie. Najważniejsza w obozie była praca. Więźniowie zajmowali się wyrębem lasu, pracowali jako tragarze. Była to praca ponad siły, a racje żywnościowe nie zaspokajały potrzeb ciężko pracujących ludzi. Na wyniszczenie więźniów wpływała także niesprzyjająca pogoda – przede wszystkim mróz. Więźniowie cierpieli z powodu nieustannego głodu. Z jego powodu cierpiały przede wszystkim kobiety. Grudziński opisał dokładani, jaki skutki powoduje brak jedzenia. Podkreślał, że cała egzystencja człowieka głodnego skupia się na tym, by zdobyć pożywienia. Głód opanowuje każdą myśl, staje się podstawą wszystkich działań. Jeśli nie uda się go zaspokoić, człowieka ogarnia osłabienie, wyczerpanie, senność. Do tego dochodzi poczucie beznadziei, strach, obawy przed śmiercią. Trudne warunki życia w obozie sprawiały, że wynaturzeniu uległo życie seksualne. Mężczyźni niemal dosłownie polowali na kobiety, które pojawiały się po zmroku na terenie obozu. Kobiety były gwałcone. Wiele z nich wykorzystywało także

W tej chwili widzisz 50% opracowania

Inny świat – Gustaw Herling-Grudziński – Rozprawka

„Inny świat” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego – rozprawkaTemat: Czy zawsze można oceniać człowieka według tych samych kryteriów moralnych?
Człowiek przez całe swoje istnienie wytworzył sobie kanon zasad, według których ocenia postępowanie swoje i innych. Ludzie często ocenią czyjąś moralność, nie zważając na jej przyczynę. A przecież zależy ona od wielu czynników. Czy zatem można oceniać człowieka zawsze według tych samych zasad moralnych? Oczywiście, że nie. Moralność człowieka zależy w głównej mierze od sytuacji, w jakiej ktoś się znajduje. Takim nadzwyczajnym momentem jest np. czas wojny, kiedy to człowiek musi dostosować się do narzuconych mu z zewnątrz okoliczności.
Tekstem kultury, w którym autor potwierdza powyższą tezę, jest „Inny świat”. Gustaw Herling-Grudziński relacjonuje wydarzenia, jakich sam doświadczył. W książce opisuje zachowania ludzi, którzy nabrali wręcz cech odzwierzęcych. Sam jednak podsumowuje: „Człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach”. To, jak byli traktowani ludzie i do czego zmuszała ich sytuacja, jest wręcz niewyobrażalne dla człowieka XXI wieku. Śmierć towarzyszyła ludziom na każdym kroku. Była obecna nawet w najprostszych czynnościach. Ludzie umierali z braku jedzenia, z przemęczenia, a nawet z czyjegoś kaprysu. Chcąc przetrwać, musieli podporządkować się zasadom wojny. Dlatego też niektóre z ich wyborów były równie niemoralne, jak sytuacja, w której się znaleźli. Nie można jednak ocenić ich według takich samych kryteriów, co ludzi żyjących obecnie. Postawieni pod ścianą, musieli o siebie walczyć i niejednokrotnie podejmowane przez nich wybory były dla nich bardzo bolesne. Nie można więc osądzać kogoś za jego działanie w nieludzkich warunkach, bowiem – jak mówi Grudziński – „to tak jak mierzenie wody ogniem lub piekła niebem”.
Również w książce Hanny Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem” poruszony został wątek oceny innych ludzi. Marek Edelman wspomina historię Poli Lifszyc. Kiedy wróciła ona do domu i zobaczyła, że nie ma jej matki, pobiegła za kolumną pędzącą do Umschlagplatzu. W ostatnim momencie wbiegła do wagonu, aby razem z matką udać się na śmierć. Młoda dziewczyna wybrała śmierć z matką, choć jej samej mogło udać się przeżyć. Ktoś mógłby się zastanawiać, dlaczego nie wybrała przejścia na stronę aryjską? Tak młoda i ładna dziewczyna, niewyglądająca na Żydówkę, miałaby spore szanse na przetrwanie. Nie dane nam jest jednak oceniać jej wyboru. Nikt nie może postawić się w sytuacji tej dziewczyny i zrozumieć, jakie emocje nią targały w danej chwili. Niewątpliwie była to dla niej trudna decyzja, a ocenianie jej według obecnie przyjętych kryteriów moralnych byłoby najzwyczajniej w świecie nieodpowiednie. To samo tyczy się np. rozdawania numerków. „Nie ma jednak takiej miary według, której można rozstrzygnąć, kto ma prawo żyć” – tak Edel

W tej chwili widzisz 50% opracowania

Inny świat – Gustaw Herling-Grudziński – Charakterystyka bohaterów

a) Gustaw Herling-Grudziński – pisarz, który sam znalazł się w łagrze. Jest narratorem, ale wychodzi też poza swoją rolę i jest zdolny do zadawania istotnych pytań i stawiania ważnych tez.b) Społeczność łagru – pełni funkcję bohatera zbiorowego. W łagrze osadzeni są więźniowie z różnych warstw społecznych (bezprizorni, urkowie, bytownicy, inteligencja rewolucyjna, iteerowcy, stachanowcy, słabosiłcy, aktirowka), więźniowie polityczni oraz więźniowie odmiennych narodowości. Znajdziemy tutaj Niemców (którzy być może byli zwolennikami Ernsta Thalmanna, zaś po jego aresztowaniu przedostali się do „ojczyzny proletariatu”, zostali uznani za „wrogi element” i osadzeni w łagrze), Rosjan, a także Polaków, Bałtów, Finów, Ukraińców oraz mieszkańców środkowej Azji, nazywanych „nacmanami”.
c) Gorcew – pisarz nie określił dokładnie, kim był. Możemy się domyślać, iż był znaczącym funkcjonariuszem NKWD. ZSRR było takim krajem, gdzie jednego dnia miało się władzę decydowania o cudzym życiu, zaś drugiego zostawało się ofiarą krwawej zemsty – tak było z Gorcewem. Osadzony w Jercewie i rozpoznany przez jednego z osadzonych, zostaje ofiarą, nad którą pastwią się współosadzeni, którym zależy na tym, by jak najwięcej wycierpiał, zanim umrze.
d) Michaił Aleksiejewicz Kostylew – początkowo na wolności był wiernym stalinistą. W Jercewie znalazł się, gdyż pochłonęła go „zachodnia literatura”, której w ZSRR czytywać nie było wolno. W Jercewie przechodzi bunt – na znak sprzeciwu oblewa ciało wrzątkiem. Umiera w wyniku poparzeń;
e) Michaił Stiepanowicz – rosyjski aktor, który wyrok przyjął z zadziwiającym wręcz spokojem.
f) Borys Lazarowicz – był profesorem literatury francuskiej. Został skazany wraz z małżonką, Olgą. Ich wina polegała na prowadzeniu salonu literackiego w Moskwie.
g) Natalia Lwowna – zatrudniona w biurze rachmistrzów obozowych. Czytywała „Zapiski z martwego domu” pióra Fiodora Dostojewskiego.h) Machapetian – donosiciel. Jemu właśnie pisarz „zawdzięczał” późniejsze wydostanie się z obozu. Grudzińskiemu wydawało się bowiem, że wyjdzie wcześniej na mocy układu Sikorski-Majski, jednakże Machapetian mu to uniemożliwił.
i) Sadowski – zdeklarowany komunista, niezachwiany w swojej wierze w Stalina.
j) Tania – śpiewaczka opery moskiewskiej. Została skierowana do katorżniczej pracy w lesie przy wyrębie tajgi. Była przyjaciółką Grudzińskiego.
k) Kowal – pełnił funkcję przywódcy grupy ośmiu „urków”. To człowiek wykolejony moralnie, który zatracił swe człowieczeństwo i wyzbył się resztek ludzkich emocji. Narrator określa Go jako „ospowatego bandytę ukr

W tej chwili widzisz 50% opracowania
Cała szkoła w Twojej kieszeni

Sprawdź pozostałe wypracowania:

Język polski:

Geografia:

Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Wykryto AdBlocka

Wykryto oprogramowanie od blokowania reklam. Aby korzystać z serwisu, prosimy o wyłączenie go.