Z legend dawnego Egiptu - Z legend dawnego Egiptu – Bolesław Prus – Opracowanie

AutorBolesław Prus to tak naprawdę Aleksander Głowacki herbu Prus. Urodził się 20 sierpnia 1847 roku, a zmarł 19 maja 1912 roku. Był pisarzem i publicystą. Tworzył w pozytywizmie. Był współtwórcą polskiego realizmu, kronikarzem Warszawy i działaczem społecznym. Do jego najbardziej znanych dzieł należą: nowele i opowiadania (np. „Antek”, „Katarynka”, „Kamizelka”, „Z legend dawnego Egiptu”, „Grzechy dzieciństwa”) i powieści (np. „Placówka”, „Lalka”, „Faraon”, „Emancypantki”).GatunekNowela jest utworem bardzo krótkim (ta ma kilka stron) i jednowątkowym (fabuła skupia się wokół ciągłości władzy i postaci Horusa). Utwór jest prosty, zwięzły, uniwersalny (stąd brak opisów, schematyczne ukazanie kontrastowych postaci, akcja szybko zmierzająca do zakończenia, przekaz moralny). Jego wartością są stopniowane napięcie (Horus walczy z upływającym czasem) i zwrot akcji wprowadzający zaskoczenie (przezywa nie ten władca, który byłby oczekiwany przez lud).Geneza utworuInspiracją do napisania noweli mogły być autentyczne wydarzenia. W Niemczech pod koniec 1887 roku cesarz Wilhelm I (który miał 90 lat) zachorował na grypę. Sytuacja była poważna. Następca tronu, Fryderyk, też był chory (nowotwór gardła). Przyszły władca mógł doprowadzić do poprawy relacji z Polakami, na co liczono. Niestety, Fryderyk zmarł. Wilhelm zaś wyzdrowiał. Nowela powstała, zanim doszło do takiego zakończenia sprawy, więc Prus niejako wyprzedził fakty.Czas i miejsce wydarzeńCzas wydarzeń nie jest dokładnie podany. Na podstawie samego imienia faraona (Ramzesa) trudno określić stulecie (nie o to zresztą w noweli chodzi). Akcja dzieje się w ciągu nocy. Czas odliczany jest krokami żołnierskiego chodu.Miejscem akcji jest starożytny Egipt, a dokładniej pałac Ramzesa, sala tronowa (w niej Horus czeka na święty pierścień faraonów i przejęcie władzy po umierającym faraonie).Bohaterowie1) Ramzes – władca wiekowy, miał sto lat. To faraon, który rządził twardą ręką. Był surowy i okrutny. Podbił Etiopię, brał jeńców, wykorzystywał lud i niewolników. Źle traktował członków rodziny – decydował o życiu wnuka, Horusa. Jego matkę, Zeforę, pochował wśród niewolników, a jego ukochaną Berenikę wysłał do klasztoru. Z kolei nauczyciela wnuka, Jetrona, wygnał z kraju; pomimo choroby i sędziwego wieku ozdrowiał.2) Horus – człowiek młody, miał trzydzieści lat. Był dobrze wychowywany i kształcony przez Jetrona, więc mógł się okazać dobrym władcą. Był wrażliwy, miał dobre serce, chciał ulżyć ludziom i naprawić krzywdy wyrządzone przez jego dziada. Umarł z powodu ukąszenia przez jadowitego pająka – nie zrealizował żadnego ze swoich planów.TreśćFaraon Ramzes nie czuł się dobrze. Na swoje wyraźne żądanie otrzymał od lekarza silny specyfik, który mógł go uzdrowić lub zabić. Astrolog zobaczył w gwiazdach śmierć członka rodziny królewskiej. Dziad rozkazał przygotować Horusa, swojego wnuka, do przejęcia władzy. Przyszły faraon czekał w sali tronowej na święty pierścień. Przybywali do niego kolejni posłańcy od Ramzesa. Wódz armii – na polecenie Horusa – spisał dwa edykty, jeden o zawarciu pokoju z Etiopami, a drugi wprowadzający zakaz wyrywania języków jeńcom wojennym. Kanclerzowi państwa Horus nakazał przygotowanie dwóch kolejnych edyktów – jeden o obniżeniu ludowi czynszu dzierżawnego i podatków o połowę, o przyznaniu niewolnikom wolnych trzech dni w tygodniu i o zakazie bicia ich kijem bez wyroku oraz drugi o odwołaniu z wygnania nauczyciela, Jetrona. Przybyły arcykapłan miał napisać dwa rozkazy – o przewiezieniu zwłok matki Horusa, Zefory, do katakumb, i o uwolnieniu Bereniki z klasztornego więzienia. Horusa ugryzła w nogę pszczoła – tak przynajmniej sądził. Niestety opuchlizna rosła, a młody faraon był coraz bledszy. Okazało się, że ukąsił go jadowity pająk. By urzędnicy mogli spełnić rozkazy Horusa, ten musiał dotknąć edyktów pierścieniem. Czasu było coraz mniej. Horus zaczął odrzucać kolejne dokumenty. Ostatnim w jego ręce był edykt o Berenice. Gdy młody władca odszedł, przybył posłaniec z radosną nowiną – Ramzes wyzdrowiał.ProblematykaW noweli można dostrzec rozważania o losie, który drwi z człowieka. Jego plany, marzenia i nadzieje są niczym wobec tego, co zostało zapisane w gwiazdach. Los wydaje się ślepy i niesprawiedliwy – daje i odbiera, nie bacząc na ludzkie krzywdy. Kolejną ważną kwestią jest temat władzy. W utworze skontrastowane są dwa modele jej sprawowania. Ramzes jest okrutny, ale też pewny swego. Egipt jest dzięki niemu zarządzany tak, że  zarówno sytuacja wewnętrzna, jak i relacje z innymi państwami są stabilne. Egipt był silnym państwem. Horus byłby zapewne władcą dobrym i mądrym, jednak jego działania mogłyby osłabić kraj (przecież ostatnim edyktem jest ten, który załatwia prywatną sprawę władcy). Trzecia sprawa to alegoryczne ukazanie losów Polaków – Ramzes pokonał Etiopię, Horus chciał ulżyć jeńcom (można się tu dopatrzyć postaw postaci historycznych – Wilhelma I i Fryderyka – wobec Polski).

Cała szkoła w Twojej kieszeni

Sprawdź pozostałe wypracowania:

Język polski:

Geografia:

Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Wykryto AdBlocka

Wykryto oprogramowanie od blokowania reklam. Aby korzystać z serwisu, prosimy o wyłączenie go.