Zdążyć przed Panem Bogiem - Zdążyć przed Panem Bogiem – Hanna Krall – Opracowanie

O autorceHanna Krall to dziennikarka i reporterka, która przyszła na świat w rodzinie żydowskiej. Jest autorką wielu artykułów, które publikowała w „Życiu Warszawy” i „Polityce”. Do najbardziej znanych utworów autorki można zaliczyć: „Na wschód od Arbatu”, „Sześć odcieni bieli” i „Zdążyć przed Panem Bogiem”.
Jak powstał utwór?„Zdążyć przed panem Bogiem” to utwór, który stanowi relację z rozmów prowadzonych z lekarzem, Markiem Edelmanem, który był jednym z przywódców powstanie w getcie warszawskim. Rozmowy te trwały niemal trzy miesiące.Początkowo był drukowany w prasie, w wydaniu książkowym ukazał się w 1977 roku.TematykaW utworze poruszona zostaje przede wszystkim kwestia funkcjonowania warszawskiego getta i likwidacji Żydów. Autor opowiada o tym, jak wyglądało codzienne życie i w jaki sposób mieszkańcy getta starali się unikać śmierci.
Plany czasoweW książce można wyróżnić dwa plany czasowe. 1. Pierwszy jest związany z wybuchem powstania w getcie warszawskim. Opowiada o początkach powstania, o tym, w jaki sposób Żydzi bronili się i jak walczyli z hitlerowcami. Początkowo walki trwały na ulicach, a następnie przeniosły się do domów i bunkrów. Nielicznym grupom powstańców udało się przetrwać przez kilka miesięcy.
2. Drugi plan czasowy obejmuje okres powojenny, kiedy Edelman pracuje jako kardiochirurg. TytułNa uwagę zasługuje tytuł utworu, który nawiązuje do funkcji przypisywanych pracownikom służby zdrowia. Edelman prowadził w czasie wojny, a także po jej zakończeniu wyścig z Bogiem – próbował uratować życie lub zapewniał pacjentom godną śmierć. Najważniejsi bohaterowie- Marek Edelman – lekarz, – Mordechaj Anielewicz – przywódca powstania w getcie, – Elżbieta Chętkowska – lekarka współpracująca z Edelmanem, – Pola Lifszyc – naczelna lekarka w getcie.
Jak Edelman relacjonuje wydarzenia?Tematyką utworu jest eksterminacja Żydów opowiedziana przez pryzmat wiedzy i doświadczeń Edelmana. Opowiada on w zwięzły sposób o wydarzeniach, w których uczestniczył. Jest dość niewygodnym świadkiem. Zarzuca mu się obojętność, cynizm, bezduszność. Mówi w prosty sposób, nie ulega patosowi, nie mitologizuje wydarzeń, nie nadaje im metaforycznych znaczeń. Często nawet trywializuje wydarzenia, pisze o najgorszych elementach ludzkiej natury. Jego pamięć o tym, co się wydarzyło, zaprzecza temu, co chcieliby wiedzieć ludzie. Trzeźwo ocenia wydarzenia, które bardzo dobrze pamięta. Wyraża sprzeciw przeciwko legendzie, która odpowiada wyobrażeniom na temat rzeczywistości. Z drugiej strony ma świadomość, że ludzie czują potrzebę uwznioślenia pewnych wydarzeń. Bohater jest atakowany przez innych, którzy mu zarzucają, że trywializuje rzeczywistość, więc ostatecznie godzi się na istnienie legendy. Szczególną uwagę zwraca postać Mordechaja Anielewicza, przywódcy powstania. W oczach tych, którzy przeżyli, jest on postacią niezwykłą, bohaterem. Edelman burzy ten obraz, mówiąc, że został wybrany na przywódcę, bo tego chciał. Kreśli też postać Anielewicza jako mężczyzny dziecinnego, który na dodatek malował na czerwono skrzela ryb, aby wyglądały na świeże. Zupełnie nie przypominał bohaterskiego przywódcy powstania. Edelman demitologizuje także innych swoich towarzyszy, bez oporów wskazuje motywy postępowania ludzi, dla których najważniejsza była chęć przeżycia.Problem śmierciIstotną kwestią pojawiającą się w utworze jest problem śmierci. Jest ona wszechobecna, ludzie robią wszystko, aby jej uniknąć. Szczególnie dużo uwagi Edelman poświęca śmierci głodowej. Opowiada, że ludzie byli w stanie wygrzebywać resztki śmieci, żeby je zjeść, a zdarzały się także przypadki kanibalizmu. Szczególnie wstrząsający jest opis Ryfki, która zjadała zwłoki swojego dziecka. Uwagę zwraca także fakt, że Edelman mówi o śmierci bez większych emocji. Jest to dla niego coś naturalnego, zwyczajnego.Forma„Zdążyć przed Panem Bogiem” to pozycja, którą można zaliczyć do prozy reportażowej. Dominującą rolę odgrywają w niej dialogi oraz monologi bohaterów. Komentarz odautorski został ograniczony do minimum. Autorka posługuje się często mową pozornie zależną, która pozwala zaprezentować świat bohatera. Środki artystyczne są tu nieliczne, co podkreśla siłę wypowiedzi głównego bohatera.
„Zdążyć przed Panem Bogiem” to utwór ciekawy, wart przeczytania choćby ze względu na to, że obrazuje rzeczywistość taką, jaka jest.

Cała szkoła w Twojej kieszeni

Sprawdź pozostałe wypracowania:

Język polski:

Geografia:

Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Wykryto AdBlocka

Wykryto oprogramowanie od blokowania reklam. Aby korzystać z serwisu, prosimy o wyłączenie go.