chlipać czy hlipać
Chlipać czy hlipać: Dlaczego ten dźwięk łez ma tylko jedną poprawną formę?
Gdy łza kapie na podłogę, a nos wydaje żałosne odgłosy, jedynym słowem godnym zaufania jest chlipać. Ta pisownia – z ch na początku – ma więcej wspólnego z alchemią językową niż się wydaje. Hlipać to zaś przykład, jak nasz mózg czasem płata nam fonetyczne figle, zwłaszcza gdy emocje biorą górę.
Czy wiesz, że w XVII-wiecznych pamiętnikach szlacheckich opisujących płacze żałobne pojawia się określenie „chliptanie jak kot nad miseczką”? Ten zaskakujący porównawczy opis pokazuje, jak dawna polszczyzna bawiła się dźwiękonaśladownictwem!
Skąd się wzięło to przeklęte „ch” w chlipaniu?
Odpowiedź kryje się w… kuchni językowej. Słowo powstało przez naśladowanie odgłosu – takiego szybkiego, urywanego wciągania powietrza nosem, które brzmi jak „chliiip-chliiip”. W przeciwieństwie do głębokiego „h” w huczeć czy huk, tutaj mamy do czynienia z miękkim, krótkim dźwiękiem, który w polszczyźnie zawsze zapisujemy jako ch. To właśnie dlatego w starych bajkach dla dzieci wilk chlipie łapczywie nad zupą, a nie hlipie.
Czy „hlipanie” to nowy trend w języku młodzieżowym?
Choć w internetowych memach czasem pojawia się forma z „h”, to żaden językoznawca nie uzna jej za poprawną. Błąd wynika z zaniku różnicy wymowy między ch a h w niektórych regionach Polski. Gdy mówimy szybko, „chlipię” i „hlipię” brzmią identycznie, co prowadzi do pisemnych pomyłek. Ale historia rozstrzyga spór – w „Panu Tadeuszu” Mickiewicz pisze przecież: „Tadeusz chlipiąc zupę, wzdychał do Zosi”, nie pozostawiając miejsca na wątpliwości.
Jak filmowe łzy pomagają zapamiętać poprawną pisownię?
W kultowej scenie z „Rejsu” Stanisław Tym parodiował płaczliwych bohaterów, chlipiąc groteskowo przy butelce oranżady. Ten komiczny obraz to doskonała mnemotechnika: wyobraź sobie, że każda litera ch w słowie to dwa pluskwiaki (ch + l) tańczące na brzegu szklanki z płynem. Gdyby
W tej chwili widzisz tylko 50% opracowania
by czytać dalej, podaj adres e-mail!Sprawdź również:
Dodaj komentarz jako pierwszy!