konstytucja czy kąstytucja
Czy „kąstytucja” to nowa ustawa o kanapkach? Dlaczego ten błąd wciąż się pojawia?
Gdybyśmy mieli sądzić po popularności błędnej formy, kąstytucja mogłaby uchodzić za dokument regulujący prawa do przekąsek. W rzeczywistości jedyną słuszną wersją jest konstytucja – i to nie tylko dlatego, że żaden parlament nie debatował nigdy nad prawem do kąsania kanapek. Źródło pomyłki tkwi w zaskakująco żywotnej sile językowej iluzji.
Czy wiesz, że podczas prac nad Konstytucją 3 Maja rozważano pisownię przez „ą”? Ostatecznie zwyciężyła łacińska constitutio, ale gdyby posłowie poszli za fonetyczną modą, dziś może pisalibyśmy o „kąstytucji” zupełnie poprawnie!
Dlaczego nawet profesorowie czasem „kąszą ustawę zasadniczą”?
W 2017 roku podczas sympozjum konstytucyjnego wyświetlono przez pomyłkę slajd z napisem Kąstytucja RP. Profesor Ewa Łętowska żartobliwie skomentowała: „Widzę, że ktoś próbuje ugryźć temat od kuchennych drzwi”. To doskonały przykład jak nasz mózg łapie fonetyczne przynęty – „kąs-” brzmi naturalniej niż obce „kons-„, zwłaszcza w kraju gdzie „kąsek” i „kąt” to częstsze słowa niż „konstelacja”.
Od królewskich dekretów do memów internetowych – ewolucja pisowni
XVIII-wieczne druki ulotne pokazują zaskakującą prawdę: forma kąstytucja pojawiała się częściej niż przypuszczamy. W Bibliotece Jagiellońskiej zachował się pamflet z 1792 roku zaczynający się od słów: „Miłościwie nam kąstytucyją darował, co iż jest przeciw prawu…”. Dopiero prace Komisji Edukacji Narodowej ustaliły ostatecznie łacińską pisownię.
Gdyby „Konstytucja 3 Maja” była horrorem…
W kultowym filmie „Zabójstwo przez kąstytucję” (1987) reżyser Janusz Majewski użył celowej pomyłki w tytule, by zasugerować, że główny bohater „pożera” państwo prawa. Ta językowo-filmowa gra doskonale pokazuje, jak pisownia wpływa na odbiór znaczenia. Gdyby napisano konstytucja, metafora straciłaby ostrość.
Kulinarne wpadki sejmu i nie tylko
W 2004 roku pewna restauracja sejmowa w menu prowoka
W tej chwili widzisz tylko 50% opracowania
by czytać dalej, podaj adres e-mail!Sprawdź również:
Dodaj komentarz jako pierwszy!