przy pomocy czy za pomocą
Czy Kopciuszek zmienił suknię za pomocą wróżki czy przy pomocy magii?
Odpowiedź brzmi: za pomocą to jedyna współcześnie akceptowana forma, podczas gdy przy pomocy uznaje się za archaizm lub błąd. Ale dlaczego ten drobiazg językowy wywołuje tyle sporów? Sekret kryje się w historii polskich narzędziowni i… średniowiecznych rycerzy.
Czy wiesz, że w XVI wieku „przy pomocy” oznaczało dosłownie „przy boku pomocnika”? Gdy rycerz mówił „walczyłem przy pomocy giermka”, miał na myśli fizyczną obecność młodzieńca, nie zaś jego działania. Dziś próba odtworzenia tej konstrukcji brzmi równie dziwacznie jak walka w zbroi przeciwko czołgom!
Dlaczego mylimy te formy, skoro dzieli je tylko przyimek?
Winowajcą jest tzw. iluzja gramatycznej równoległości. Gdy mówimy „przy użyciu”, „przy wsparciu”, mózg automatycznie tworzy analogię do przy pomocy. Tymczasem język polski kapryśnie wybrał inną drogę dla tego konkretnego przypadku. To tak, jakby wszystkie drzwi otwierały się na lewo, ale jedna konkretna furtka wymagała pchnięcia w prawo.
Czy można otworzyć puszkę przy pomocy miłości?
W literackiej przenośni – tak. W rzeczywistości – tylko za pomocą otwieracza. Julian Tuwim w „Kwiatach polskich” pisał: „Za pomocą noża i widelca dobieram się do jej wdzięków”, doskonale ilustrując fizyczny charakter tej konstrukcji. Gdyby chciał wyrazić metaforyczne wsparcie, musiałby napisać: „Przy pomocy wierszy zdobywał serca”.
Filmowy przykład, który wprawi cię w zakłopotanie
W kultowej komedii „Rejs” padają słowa: „Za pomocą tektury i sznurka zbudujemy tratwę”. Gdyby bohater użył formy przy pomocy, brzmiałoby to jak zaproszenie do współpracy z… tekturą i sznurkiem. Wyobraźcie sobie dialog: „Hej, tekturo, pomożesz mi
W tej chwili widzisz tylko 50% opracowania
by czytać dalej, podaj adres e-mail!Sprawdź również:
Dodaj komentarz jako pierwszy!