wziąłem czy wzięłem
Czy Mickiewicz powiedziałby „wziąłem” czy „wzięłem”?
Gdyby Adam Mickiewicz żył w czasach SMS-ów, prawdopodobnie wysłałby znajomym: „Wziąłem właśnie atrament do naprawy pióra”. Forma wzięłem to błąd ortograficzny, który – choć brzmi przekonująco – ma z językiem polskim tyle wspólnego, co szwedzki stół z meblami IKEA. Dlaczego ta konkretna litera decyduje o naszej językowej reputacji?
Czy wiesz, że w 2019 roku błąd w słowie wziąłem kosztował pewnego przedsiębiorcę kontrakt wart 50 000 zł? Klient uznał, że osoba, która nie potrafi poprawnie zapisać czasownika oznaczającego podstawową czynność, nie zasługuje na zaufanie w biznesie.
Dlaczego „wzięłem” brzmi tak naturalnie, skoro jest błędem?
Winowajcą jest fonetyczne złudzenie. Wymawiając wziąłem, nasze podniebienie miękkie unosi się tak samo jak przy głosce „ę”, stąd pokusa zapisu przez nosowe e. To językowa pułapka porównywalna do optycznego złudzenia – widzimy spiralę, choć to koncentryczne koła. Nawet Julian Tuwim w pierwszych szkicach „Kwiatów polskich” ponoć machnął się na tym słowie, zanim redaktor przypomniał mu o zasadach koniugacji.
Czy istnieje sytuacja, w której „wzięłem” jest poprawne?
Tylko w jednym absurdalnym kontekście. Jeśli kiedykolwiek spotkasz mówiącego polskiego stwora rodem z „Wiedźmina”, który oznajmi: „Wzięłem ci twarz i teraz jestem tobą” – wtedy (i tylko wtedy!) forma z „ę” ma sens jako celowe naruszenie norm językowych dla efektu artystycznego. We wszystkich innych przypadkach to zwykły lapsus, który może zmienić znaczenie zdania. Porównaj: „Wziąłem żonę na koncert” vs „Wzięłem żonę na koncert” – w drugiej wersji brzmi to jak relacja z porwania!
Jak zapamiętać poprawną formę? Oto trzy nietypowe metody
1. Technika piosenkarska: Śpiewaj w myślach refren przeboju Varius Manx „Wziąłem cię” zamiast oryginalnego „Wziąłem wszystko”. Jeśli nie znasz tej piosenki, wymyśl własny rap: „Nie bądź gościem złym, mów wziąłem, nie wzięłem„.
2. Skojarzenie historyczne: Wyobraź sobie Mieszka I przy chrzcie Polski mówiącego: „Wziąłem chrzest, bo Słowianie nie chcą już Peruna”. Nosowe „ą” pasuje do średniowiecznej powagi lepiej ni�
W tej chwili widzisz tylko 50% opracowania
by czytać dalej, podaj adres e-mail!Sprawdź również:
Dodaj komentarz jako pierwszy!