Caritas
Caritas to łaciński termin oznaczający miłość miłosierną oraz nazwa katolickiej sieci organizacji pomocowych; w polszczyźnie zapis małą literą dotyczy pojęcia teologicznego, wielką literą — instytucji, a w odmianie funkcjonują dwa warianty: nieodmienny i odmienny (Caritasu, Caritasowi), z licznymi utrwalonymi kolokacjami.
Znajomość etymologii i zasad pisowni ułatwia poprawne użycie: instytucję Caritas zapisujemy wielką literą, pojęcie teologiczne — małą; sieć działa w ponad 160 krajach i prowadzi jadłodajnie, magazyny pomocy i programy dla uchodźców.
Czym jest „Caritas” i skąd pochodzi nazwa?
„Caritas” ma dwa podstawowe zakresy znaczeniowe: jako pojęcie teologiczne oznacza miłość miłosierną, a jako nazwa własna — federację kościelnych organizacji charytatywnych działających na świecie i w Polsce (np. Caritas Polska, Caritas diecezjalne).
Źródłosłów jest łaciński: caritas pochodzi od przymiotnika carus „drogi, umiłowany”, stąd rozwój znaczenia w kierunku miłości bezinteresownej i troski o potrzebujących. W polszczyźnie funkcjonuje równolegle zapis wielką i małą literą, zależnie od odniesienia.
Jakie znaczenia ma ten termin w polszczyźnie?
Użycie zależy od kontekstu: teksty teologiczne i filozoficzne sięgają po znaczenie cnoty, media i życie społeczne — po znaczenie instytucjonalne (organizacja), a potocznie bywa skrótem myślowym na „pomoc charytatywną” realizowaną przez Kościół.
Znaczenia w różnych kontekstach
- W teologii: cnota miłości miłosiernej ukierunkowanej na Boga i bliźniego; przykład: „Postawa caritas domaga się konkretu: jałmużny i służby”.
- W życiu publicznym: skrótowa nazwa działalności pomocowej Kościoła; przykład: „Wolontariusze prowadzą akcję caritas na dworcu”.
- Jako nazwa własna: organizacja/instytucja kościelna; przykład: „Caritas Polska koordynuje zbiórki rzeczowe po klęskach żywiołowych”.
Jak poprawnie odmieniać i zapisywać?
W nazewnictwie instytucjonalnym utrwalone są dwie praktyki: zapis wielką literą i nieodmienność (szczególnie w stylu urzędowym), oraz odmiana rzeczownikowa rodzaju męskiego (częsta w mediach i mowie). Pojęcie teologiczne zazwyczaj zapisywane jest małą literą.
Informacje gramatyczne
Rodzaj: męski nieosobowy; w użyciu instytucjonalnym często traktowany jako nieodmienny
Odmiana przez przypadki:
Mianownik: Caritas
Dopełniacz: Caritasu / Caritas
Celownik: Caritasowi / Caritas
Biernik: Caritas / Caritas
Narzędnik: (z) Caritasem / (z) Caritas
Miejscownik: (o) Caritasie / (o) Caritas
Wołacz: Caritasie (rzadko)
Liczba mnoga: nieużywana (nazwa własna); w znaczeniu teologicznym w polszczyźnie praktycznie brak liczby mnogiej
Synonimy i antonimy
Synonimy: miłość bliźniego, miłosierdzie, działalność charytatywna, organizacja pomocowa, dzieło miłosierdzia
Antonimy: obojętność, egoizm, nieczułość
Wyrazy pokrewne: filantropia, jałmużna, wolontariat, pomoc socjalna
Co oznacza caritas w teologii chrześcijańskiej?
To cnota teologalna rozumiana jako bezinteresowna miłość zakładająca konkret działania: troskę o ubogich, przebaczenie, solidarność. W tekstach nauczania kościelnego termin bywa zestawiany z łac. misericordia i greckim agape, ale ma własny odcień: nacisk na czyn.
Kiedy piszemy wielką literą, a kiedy małą?
Wielką literą — gdy chodzi o nazwę instytucji (Caritas Polska, Caritas Archidiecezji X). Małą — gdy mowa o cnocie/pojęciu: „caritas jako miłość miłosierna”. W nagłówkach i nazwach projektów utrzymuje się wielką literę zgodnie z zasadą nazw własnych.
Jakie kolokacje i konteksty są naturalne?
Naturalne połączenia to m.in.: „zbiórka Caritas”, „wolontariat Caritas”, „jadłodajnia
W tej chwili widzisz tylko 50% opracowania
by czytać dalej, podaj adres e-mail!Sprawdź również:
Dodaj komentarz jako pierwszy!