Materialista
Materialista to osoba uznająca prymat materii nad duchem (w sensie filozoficznym) lub potocznie człowiek stawiający wysoko dobra materialne i pieniądze; rzeczownik rodzaju męskiego, odmienny; używany w dyskursie naukowym i potocznym, z różnym nacechowaniem, z formą żeńską materialistka. Liczba mnoga: materialiści.
Materialista ma dwa główne znaczenia w polszczyźnie i różne nacechowanie: neutralne w filozofii, częściej pejoratywne w mowie potocznej. Etymologia sięga łac. materia; poprawna odmiana: dopełniacz materialisty.
Czym dokładnie jest materialista w filozofii?
W filozofii to wyznawca lub zwolennik materializmu, czyli stanowiska, według którego rzeczywistość ma charakter materialny, a zjawiska psychiczne i duchowe dają się wyjaśnić poprzez procesy materialne. W tym sensie nazwa jest neutralna stylistycznie i odnosi się do określonego poglądu.
Jak słowo funkcjonuje w języku potocznym?
W polszczyźnie codziennej oznacza osobę przywiązującą dużą wagę do pieniędzy, rzeczy i statusu. Użycie bywa wartościujące (często z odcieniem krytyki), dlatego w tekstach publicystycznych i w rozmowie dobrze dbać o precyzję i unikać etykietowania.
Skąd pochodzi określenie?
Zapożyczenie powstało na gruncie europejskim w oparciu o łacińskie materia ‘tworzywo, substancja’ oraz przyrostek -ista (z grec. -istēs), prawdopodobnie przez franc. matérialiste lub niem. Materialist. W polszczyźnie ugruntowało się wraz z rozwojem słownictwa filozoficznego nowożytności.
Pochodzenie słowa
Słowo pochodzi z łaciny (materia) i formantu -ista (gr. -istēs), oznaczającego wyznawcę poglądu lub praktyka danej dziedziny. Historycznie najpierw termin filozoficzny, później rozszerzony o znaczenie potoczne.
Jakie ma znaczenia w różnych kontekstach?
Zakres znaczeniowy jest dwutorowy i zależy od dyscypliny oraz stylu wypowiedzi.
Znaczenia w różnych kontekstach
- W filozofii: zwolennik materializmu; np. w historii idei „materialista dialektyczny”.
- W języku potocznym: osoba nastawiona na dobra materialne, pieniądze i konsumpcję.
- W publicystyce społecznej: ktoś faworyzujący mierzalny zysk nad wartości niematerialne, np. relacje czy rozwój duchowy.
| Kontekst użycia | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| Filozofia | Wyznawca materializmu | „Hobbes bywa interpretowany jako wczesny materialista.” |
| Potoczny | Skupienie na bogactwie | „On to skrajny materialista: liczy każdą złotówkę.” |
| Publicystyka | Prym zysku nad wartościami | „Rynek premiuje materialistę, szkoła – idealistę.” |
Informacje gramatyczne
Rodzaj: męski (męskoosobowy); forma żeńska: materialistka
Odmiana przez przypadki:
Mianownik: Materialista
Dopełniacz: materialisty
Celownik: materialiście
Biernik: materialistę
Narzędnik: materialistą
Miejscownik: materialiście
Wołacz: materialisto
Liczba mnoga:
Mianownik: materialiści; Dopełniacz: materialistów; Celownik: materialistom; Biernik: materialistów; Narzędnik: materialistami; Miejscownik: materialistach; Wołacz: materialiści
Odmiana i użycie – jak mówić i pisać bez błędów?
Rzeczownik odmienia się jak typ -ista. Akcent pada na przedostatnią sy
W tej chwili widzisz tylko 50% opracowania
by czytać dalej, podaj adres e-mail!Sprawdź również:
Dodaj komentarz jako pierwszy!