Baner-og-lny-306x810-1-min

Podmiot logiczny

PODMIOT LOGICZNY
Podmiot to jedna z podstawowych części zdania, informująca o wykonawcy czynności wyrażonej orzeczeniem lub o kimś (o czymś), kogo (czego) stan jest opisywany. Tworzy z orzeczeniem związek główny, który jest zawsze zgodny co do liczy oraz rodzaju gramatycznego. Natomiast sam podmiot stanowi początek grupy podmiotu, do której należą również słowa opisujące podmiot, czyli przydawki.
Podmiot można wyrażać:
– rzeczownikiem – np. Helenka przygotowuje prezent urodzinowy dla swojego chłopaka, Pawła. (Podmiotem tutaj jest „Helenka”).

– zaimkiem – np. Ona jest naprawdę utalentowaną i piękną dziewczyną. (Podmiotem tutaj jest „ona”).

– przymiotnikiem – np. Mądry nigdy by tak nie postąpił. (Podmiotem tutaj jest „mądry”).

– liczebnikiem – np. W tym momencie dwóch wyszło z sali. (Podmiotem tutaj jest „dwóch”).

– bezokolicznikiem – np. Nie jest prostym przezwyciężać swoje obawy i lęki. (Podmiotem tutaj jest „przezwyciężać”).

– imiesłowem przymiotnikowym – np. Organizujący festiwal ogłosili uroczyste rozpoczęcie. (Podmiotem tutaj są „organizujący”).

Najczęściej jest odpowiedzią na pytanie „kto?” lub „co?”, jednak nie zawsze. Istnieje bowiem kilka rodzajów podmiotów:
– podmiot gramatyczny – np. Marysia czyta książkę o tematyce fantastycznej. (Podmiotem jest tutaj „Marysia”).

– podmiot logiczny – np. W najbliższej okolicy nie było żadnego sklepu. (Podmiotem jest tutaj „sklepu”).

– podmiot szeregowy – np. Helenka i Paweł rozmawiali ze sobą siedząc przy stoliku obok okna kawiarni. (Podmiotem są tutaj dwie osoby „Helenka i Paweł”).

– podmiot domyślny – Oglądali świetny film w kinie i dobrze się przy tym bawili. (Podmiot w tym zdaniu nie jest nazwany wprost, ale podświadomie wiemy, że jest tam „oni”).

– podmiot zbiorowy – Cała nasza klasa świetnie bawiła się na wycieczce. (Podmiotem jest tutaj „klasa”, która jest nazwą grupy osób).

Występują również zdania nieposiadające w ogóle podmiotu. Jeśli nie ma podanej konkretnej osoby lub rzeczy i nie da się jej ustalić, mówi się, że zdanie to jest bezpodmiotowe. Np. Wydrukowano dyplomy dla zwycięzców konkursu polonistycznego. (Nie wiadomo kto wydrukował te dyplomy).
Podmiot logiczny to podmiot wyrażony w dopełniaczu, w przeciwieństwie do występującego najczęściej podmiotu gramatycznego, wyrażonego w mianowniku. Oznacza to, że taki podmiot będzie dostarczał informacji o wykonawcy czynności, ale odpowiadając na pytania dopełniacza, czyli: „kogo?”, „czego?”. Używa się takiego podmiotu podczas informowania o braku, nadmiarze, przybywaniu albo ubywaniu czegoś.
A oto kilka przypadków i przykładów użycia:1. Na spotkaniu organizacyjnym nie było Basi. – Podmiotem jest „Basi”.
Mianownik (kto?; co?) –> Basia
Dopełniacz (kogo?; czego?) –> Basi
2. Zabrakło nam składnika do zrobienia naszej ulubionej potrawy. – Podmiotem jest „składnika”.
Mianownik (kto?; co?) –> składnik
Dopełniacz (kogo?; czego?) –> składnika
3. Nie było w nim dostatecznie dużo odwagi. – Podmiotem jest „odwagi”.
Mianownik (kto?; co?) –> odwaga
Dopełniacz (kogo?; czego?) –> odwagi
4. Po przemowie trenera, w członkach drużyny przybyło sporo motywacji do gry. – Podmiotem jest „motywacji”.
Mianownik (kto?; co?) –> motywacja
Dopełniacz (kogo?; czego?) –> motywacji
5. Brakowało nam odpowiedniego hartu ducha. – Podmiotem jest „hartu ducha”.
Mianownik (kto?; co?) –> hart ducha
Dopełniacz (kogo?; czego?) –> hartu ducha
6. Przybyło członków w drużynie miejskiego klubu piłkarskiego, cieszącego się w ostatnim czasie dużą popularnością wśród młodzieży. – Podmiotem jest „członków”.
Mianownik (kto?; co?) –> członkowie
Dopełniacz (kogo?; czego?) –> członków
Wszystkie zdania można podzielić na części składowe. Elementy te, mogą być tworzone przez poszczególne wyrazy lub grupy wyrazów. Takiego podziału dokonuje się z uwzględnieniem funkcji pełnionej w danej wypowiedzi. Można wyróżnić następujące części zdania:
Główne:
– orzeczenie (czasownikowe oraz imienne);

– podmiot (gramatyczny, logiczny, szeregowy, domyślny, zbiorowy);

Poboczne (określające):
– przydawka;

– dopełnienie (bliższe, dalsze);

– okolicznik (czasu, miejsca, sposobu, celu, przyczyny, warunku, przyzwolenia, względu, sytuacyjny, stopnia i miary).

Przy czym obowiązuje tzw. związek przynależności. Oznacza to, że kolejne elementy podlegają pod słowa, które określają. W ten sposób powstają dwie grupy elementów. Podmiot, wyrażenia określające podmiot oraz wyrazy opisujące te wyrażenia tworzą grupę podmiotu. Natomiast orzeczenie ze swoimi określeniami oraz opisem tych określeń należy do grupy orzeczenia.
Dla przykładu rozkład zdania może wyglądać w następujący sposób:
Przez delikatnie skrzypiące, szklane drzwi kawiarni, pewnie stawiając kroki, z roześmianą twarzą, szczerym uśmiechem na malinowych ustach i błyskającymi iskierkami w błękitnych oczach weszła piękna dziewczyna.

Związek główny:
Dziewczyna (podmiot gramatyczny) <-(co zrobiła?)- weszła (orzeczenie czasownikowe) Grupa podmiotu: Dziewczyna (podmiot gramatyczny) <-(jaka?)- piękna (przydawka) Grupa orzeczenia: Weszła (orzeczenie czasownikowe) <- (przez co?)- przez drzwi (dopełnienie dalsze) <-(jakie?)- skrzypiące (przydawka) <-(jak?)- delikatnie (okolicznik sposobu) Weszła (orzeczenie czasownikowe) <-(przez co?)- przez drzwi (dopełnienie dalsze) <-(jakie?)- szklane (przydawka) Weszła (orzeczenie czasownikowe) <-(przez co?)- przez drzwi (dopełnienie dalsze) <-(które?)- kawiarni (przydawka) Weszła (orzeczenie czasownikowe) <-(jak?)- stawiając (okolicznik sposobu) <-(jak?)- pewnie (okolicznik sposobu) Weszła (orzeczenie czasownikowe) <-(jak?)- stawiając (okolicznik sposobu) <-(co?)- kroki (dopełnienie bliższe) Weszła (orzeczenie czasownikowe) <-(z kim? z czym?)- z twarzą (dopełnienie bliższe) <-(jaką?)- roześmianą (przydawka) Weszła (orzeczenie czasownikowe) <-(z kim? z czym?)- z uśmiechem (dopełnienie bliższe) <-(jakim?)- szczerym (przydawka) Weszła (orzeczenie czasownikowe) <-(z kim? z czym?)- z uśmiechem (dopełnienie bliższe) <-(na kim? na czym?)- na ustach (dopełnienie bliższe) <-(jakich?)- malinowych (przydawka) Weszła (orzeczenie czasownikowe) <-(z kim? z czym?)- z iskierkami (dopełnienie bliższe) <-(jakimi?)- błyskającymi (przydawka) Weszła (orzeczenie czasownikowe) <-(z kim? z czym?)- z iskierkami (dopełnienie bliższe) <-(którymi?)- w oczach (przydawka) <-(jakich?)- błękitnych (przydawka) W ubiegłym tygodniu na odbywającym się co tydzień spotkaniu organizacyjnym klubu prowadzonego od kilku lat przez panią Bożenkę o tematyce przyrodniczej i nawiązującego do nauki przedmiotów ścisłych nie było ucznia z trzeciej klasy. Związek główny: Ucznia (podmiot logiczny) <-(co się z nim działo?)- nie było (orzeczenie gramatyczne) Grupa podmiotu: Ucznia (podmiot logiczny) <-(którego?)- z klasy (przydawka) <-(jakiej?)- trzeciej (przydawka) Grupa orzeczenia: Nie było (orzeczenie gramatyczne) <-(na kim? na czym?)- na spotkaniu (dopełnienie bliższe) <-(jakim?)- organizacyjnym (przydawka) Nie było (orzeczenie gramatyczne) <-(na kim? na czym?)- na spotkaniu (dopełnienie bliższe) <-(jakim?)- odbywającym się (przydawka) <-(jak często?)- co tydzień (okolicznik czasu) Nie było (orzeczenie gramatyczne) <-(na kim? na czym?)- na spotkaniu (dopełnienie bliższe) <-(czego?)- klubu (przydawka) <-(ja

Baner-og-lny-306x810-1-min

Sprawdź również:

Dodaj komentarz jako pierwszy!